Bộ Công thương vừa trình Thủ tướng Chính phủ phương án chuyển hỗ trợ trực tiếp cho xuất khẩu sang các chương trình xúc tiến thương mại. Đồng tiền trong bối cảnh khó khăn đã quý, rót cho việc khai phá, tìm kiếm thị trường mới lại càng quý hơn. Tuy nhiên, tiền sẽ được sử dụng ra sao và phương thức nào hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp lại chưa hẳn rõ ràng.
Theo phương án của Bộ Công thương, hỗ trợ căn cứ trên cơ sở hợp đồng tiêu thụ hàng hoá đã được ký kết. Đối với ngành dệt may, da giày, dự kiến hỗ trợ 40 đồng/USD, các ngành khác được hỗ trợ với hạn mức 20 đồng/USD kim ngạch xuất khẩu thực tế thu về. Dự kiến, mức hỗ trợ xúc tiến thương mại tối đa sẽ dựa trên kim ngạch xuất khẩu năm 2008 của các ngành hàng. Hai nhóm ngành được hỗ trợ là nhóm nông, lâm, thuỷ sản và nhóm hàng công nghiệp chế biến, thủ công mỹ nghệ.
Xúc tiến hay đi chơi?
Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của các chương trình xúc tiến thương mại đối với xuất khẩu, tuy nhiên trên thực tế, nhiều hoạt động xúc tiến vừa tốn kém, vừa không hiệu quả. Một chương trình xúc tiến thương mại ở nước ngoài thường được tổ chức dưới dạng đi tham quan, hội thảo, hội nghị do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương), các hiệp hội ngành hàng hoặc sở công thương chỉ định cho một đầu mối nào đó tổ chức. Mỗi chuyến đi, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần, phần còn lại do doanh nghiệp chi trả.
Đại diện một doanh nghiệp xuất nhập khẩu cho hay, có chuyến đi cũng thực sự hiệu quả, song có nhiều chương trình mới nhìn vào giới thiệu đã thấy khó có hoạt động nào thiết thực. Với dạng này, nếu được mời, doanh nghiệp thường bố trí cán bộ tham gia kiểu… chế độ. Vì mỗi chuyến đi như vậy, có tới vài chục doanh nghiệp tham gia, nên thời gian để hoàn tất thủ tục thanh toán, có hóa đơn để chiết khấu vào chu kỳ thanh toán thường kéo dài, thậm chí có lúc tới 6 - 8 tháng sau. Một điểm hạn chế nữa là cơ cấu sản phẩm của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong nhiều ngành thường na ná nhau, chẳng hạn xuất khẩu nông sản thì gạo, cà phê, chè…, hầu hết là sản phẩm thô, 20 - 30 doanh nghiệp cùng chào hàng ở một hội thảo chưa chắc đã hiệu quả.
Ông Đoàn Triệu Nhạn, chuyên gia cao cấp của Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam chia sẻ: "Cái khó của người lập chương trình xúc tiến thương mại là phải hài hòa giữa làm việc và tham quan. Đưa ra một chương trình toàn du lịch, thăm thú thì chắc chắn không được duyệt, còn xếp lịch làm việc dày đặc thì những người tham dự lại kêu". Năm 2008, kinh phí xúc tiến thương mại có 80 tỷ đồng, trong khi chia cho từng ấy doanh nghiệp, ngành hàng nên nhiều chương trình Hiệp hội đưa lên không được duyệt.
Cơ chế tối ưu
Ông Đỗ Thắng Hải, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại nói: "Việt Nam là một trong những nước đầu tư kinh phí xúc tiến thương mại thấp nhất thế giới, nên nhân dịp này có thể tăng tiền xúc tiến thương mại mà không sợ vi phạm quy định của WTO. Chúng tôi đã bàn nát ra rồi, nhưng không có cách nào hay hơn hỗ trợ bằng chương trình xúc tiến thương mại. Thực ra, bây giờ quan trọng nhất là thị trường (thị trường không chỉ nước ngoài mà cả nội địa), vì có hỗ trợ mà hàng hóa sản xuất ra không bán được cũng không hiệu quả". Tiền hỗ trợ sẽ được chuyển về hiệp hội, các hiệp hội xây dựng chương trình của chính doanh nghiệp mình, rồi chuyển tiền về cho hội viên.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Xuân Hồng, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, hỗ trợ trực tiếp cho xuất khẩu mà làm theo chương trình xúc tiến thương mại thì thủ tục rất rườm rà. Ngay cả phương thức hỗ trợ căn cứ trên cơ sở hợp đồng tiêu thụ hàng hoá đã được ký kết cũng khó khả thi, vì hợp đồng đã ký kết nhưng có thể chưa được thanh toán. Theo ông Hồng, nên chuyển vào hỗ trợ đời sống công nhân là tiện nhất và nên thực hiện theo phương thức khi doanh nghiệp thanh toán với ngân hàng nào đó thì ngân hàng sẽ làm thủ tục trả cho doanh nghiệp, giống như hỗ trợ lãi suất. Ngân hàng và doanh nghiệp sẽ ký kết văn bản giao nhận tiền, sau đó ngân hàng sẽ lấy lại tiền từ Chính phủ. "Tôi cho rằng, chỉ có hợp đồng và đã thanh toán thông qua ngân hàng thì hỗ trợ là nhanh chóng và minh bạch nhất", ông Hồng nói.
Quyền Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam Nguyễn Đức Thanh đề nghị, nên có cách cho doanh nghiệp được nhận tiền nhanh hơn. Khi doanh nghiệp có chương trình xúc tiến thương mại và được phê duyệt thì nên chuyển ngay tiền cho doanh nghiệp. Ông Thanh cũng đề xuất hỗ trợ cho doanh nghiệp ngành điều trong chương trình Festival ngành điều sắp được tổ chức tại Việt Nam.
Chia sẻ quan điểm này, vị đại diện của doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên cho rằng, cách tối ưu nhất là khi tiền xuất khẩu của doanh nghiệp đã về ngân hàng (có tờ khai hải quan), căn cứ trên đó cơ quan thuế khấu trừ một khoản nào đó đúng bằng tiền doanh nghiệp được hỗ trợ (cách làm tương tự hoàn thuế giá trị gia tăng). Số tiền này quy định chỉ được dùng để xúc tiến thương mại, cuối năm có kiểm toán, như vậy doanh nghiệp vừa chủ động, vừa không phải theo cơ chế xin cho.
Số lượt đọc:
55
-
Cập nhật lần cuối:
27/03/2009 10:40:30 AM | |  | Bài liên quan: |  | | | |
| Bài đã đăng: | | | |
|