Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đang tăng đều, tháng sau cao hơn tháng trước, nếu không có các giải pháp phòng ngừa thì khả năng lạm phát cao trở lại là rất cao. Đó là những cảnh báo và đề xuất được nêu ra tại hội thảo phân tích diễn biến giá cả sáu tháng đầu năm và dự báo sáu tháng cuối năm do Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả tổ chức ngày 16-7.
CPI đang tăng nhanh
Theo TS Nguyễn Đức Thắng - vụ phó Vụ Thương mại - dịch vụ và giá cả, Tổng cục Thống kê, đơn vị tính CPI hằng tháng, trong mấy tháng gần đây xu hướng tăng giá đã quay trở lại. Trong khi tốc độ tăng giá ở một số nước Đông Nam Á chậm, thậm chí nhiều nước âm, thì chỉ số CPI sáu tháng đầu năm 2009 tại VN trừ tháng 3, các tháng còn lại đều tăng, mức tăng tháng sau luôn cao hơn tháng trước.
Theo ông Thắng, tính bình quân tăng mỗi tháng, trong quý 1 tăng 0,44%, quý 2 tăng 0,45%. Điều này trái với quy luật CPI thường tăng cao trong quý 1 (có Tết Nguyên đán) và giảm vào quý 2. Đặc biệt, căn cứ tính CPI có mười nhóm mặt hàng thì thời gian qua có tới chín nhóm hàng đã tăng giá, chỉ có một nhóm giảm là bưu chính viễn thông. Nhích lên mạnh nhất là nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng tới 5,65%, gấp hai lần mức tăng chung.
Cho rằng lạm phát năm 2009 sẽ ở mức một con số, nhưng ông Thắng nhấn mạnh cần phải để ý ẩn số giá xăng dầu vì xăng dầu tăng đã đẩy CPI tăng và nó còn tác động làm các nhóm hàng khác tăng. Cộng với chính sách tiền tệ đang được nới lỏng để kích cầu, ông Thắng cảnh báo nguy cơ lạm phát tăng mạnh trở lại là có, đặc biệt nếu không chú trọng ngăn ngừa, nhiều khả năng năm 2010 sẽ xảy ra lạm phát lớn.
Vào chu kỳ lạm phát
TS Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, cho rằng không có gì chắc chắn lạm phát 2009 sẽ không vượt qua hai con số. Cùng với sự hồi phục của một số nền kinh tế thế giới, áp lực tăng giá nguyên liệu sẽ cao. Tại VN, việc khuyến khích đầu tư, tiêu dùng khiến vốn dễ chảy vào khu vực mang tính đầu cơ nên ông Phong cho rằng khả năng xảy ra lạm phát trên 10% năm 2009 là 50/50. Với độ trễ của gói kích cầu khoảng sáu tháng thì tác động của nó nhiều khả năng sẽ rơi vào cuối năm 2009 và năm 2010.
Ngoài ra, ông Phong dẫn thực tế ba tháng gần đây tốc độ tăng giá rất nhanh mà góp phần không nhỏ là những cú “lội ngược dòng” của các mặt hàng độc quyền như sữa, đường, đặc biệt là xăng dầu... Khi xu hướng thế giới giảm thì tại VN lại tăng hoặc cứ đứng nguyên, theo ông Phong, nó có tác động mạnh đến tâm lý và vòng quay tăng giá cuối năm.
Ông Phí Đăng Minh, vụ phó Vụ Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước), dẫn ra quy luật lặp đi lặp lại: lạm phát thường bắt đầu từ thị trường chứng khoán nóng, sau đó lan sang thị trường bất động sản rồi lạm phát xuất hiện. Vì vậy, theo ông Minh, cần nhanh chóng tìm biện pháp giảm thiểu tác hại.
Bà Phan Thanh Hà, phó vụ trưởng Vụ Tài chính tiền tệ (Bộ Kế hoạch - đầu tư), công nhận các yếu tố tăng giá đang nhiều hơn và lớn hơn các yếu tố giúp giảm giá. Dẫn số liệu chính thức đến hết tháng 6-2009, cung tiền tăng cao, tín dụng của các ngân hàng tăng 17% và chính sách hỗ trợ lãi suất vẫn tiếp tục đến cuối năm, nếu không có biện pháp thu tiền về, theo bà Hà, tác động khiến tăng lạm phát sẽ diễn ra ngay trong năm 2009 chứ không phải đợi đến năm 2010.
Xắn tay đề phòng lạm phát
Theo bà Phan Thanh Hà, các điều chỉnh giá trong sáu tháng đầu năm sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến lạm phát như tăng giá điện, giá xăng dầu, tăng lương... Chưa hết, giá nguyên liệu thế giới lại đang có xu hướng tăng nên bà Hà cho rằng cần có ngay những giải pháp kiềm chế lạm phát. Cụ thể, bà Phan Thanh Hà đề nghị cân nhắc dừng thực hiện gói kích cầu hỗ trợ lãi suất với các khoản vay trung và dài hạn. Để giảm tác động lên lạm phát của gói kích cầu, cần ưu tiên sử dụng các công cụ thị trường của ngành ngân hàng như tăng dự trữ bắt buộc để thu tiền về.
Về giải pháp giá cả các mặt hàng thiết yếu, bà Phan Thanh Hà đề nghị cần xác định các mặt hàng giá trong nước đang cao hơn giá thế giới để xử lý kiên quyết, tập trung đánh mạnh vào các doanh nghiệp độc quyền để giảm áp lực lạm phát. Hướng nên xóa bỏ cung cách điều hành bằng mệnh lệnh, thay vào đó là xây dựng thị trường cạnh tranh, chống độc quyền. Ngoài ra, cần điều chỉnh chiến lược dự trữ quốc gia với một số mặt hàng chiến lược để bình ổn khi cần thiết.
Ông Nguyễn Minh Phong đề nghị Chính phủ cần có giải pháp chống lạm phát ngay vì nếu để tái lạm phát mạnh vào cuối năm 2009 hay năm 2010, việc chống chọi sẽ không đơn giản như năm 2008 và thiệt hại sẽ dễ lớn hơn.
Bà Trần Thị Hằng (vụ trưởng Vụ Thương mại - dịch vụ và giá cả, Tổng cục Thống kê):
CPI khó dưới 10% nếu giá dầu tăng đột biến
Nếu tình hình diễn biến bình thường thì khả năng lạm phát năm 2009 khó trên 10%. Tuy nhiên, không ai ước đoán được giá xăng dầu sẽ tăng hay giảm và mức là bao nhiêu. Nếu giá dầu tăng mạnh lên 149 USD/thùng như năm 2008 thì dự tính lạm phát dưới 10% sẽ bị thách thức nghiêm trọng.
TS Nguyễn Kim Nhã (Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội):
9 nhiệm vụ khó khăn của VN
1. Chống nguy cơ suy thoái và giảm phát nhưng phải đề phòng lạm phát.
2. Tăng cho vay kích cầu nhưng vẫn phải ngừa nợ khó đòi.
3. Chịu áp lực cầu giảm và bảo hộ quốc tế tăng nhưng phải mở cửa và tự do hóa dần thị trường trong nước.
4. Đảm bảo ổn định môi trường luật pháp nhưng phải đảm bảo tính linh hoạt, kịp thời trước các biến động thị trường.
5. Chịu áp lực tăng chi ngân sách trong khi đang suy giảm nguồn thu.
6. Đáp ứng yêu cầu điều chỉnh linh hoạt tỉ giá và lãi suất nhưng phải đảm bảo ổn định vĩ mô.
7. Có nhu cầu tăng tiết kiệm và tái cấu trúc nền kinh tế nhưng phải tăng an sinh xã hội và cải thiện cạnh tranh của doanh nghiệp trong hiện tại.
8. Tăng tự do, tính thị trường nhưng vẫn muốn tăng giám sát và hỗ trợ từ Nhà nước.
9. Vừa tăng cường tìm kiếm các nguồn lực quốc tế để hỗ trợ phát triển vừa phải thực hiện nghĩa vụ tài chính với các chương trình và sáng kiến chung chống khủng hoảng tài chính.
Số lượt đọc:
53
-
Cập nhật lần cuối:
17/07/2009 03:36:30 PM |