Các chỉ số kinh tế vĩ mô ba tháng vừa qua xấu đi. Nền kinh tế cũng như cộng đồng doanh nghiệp (DN) đang trong giai đoạn thử lửa. Có ý kiến ví von rằng doanh nghiệp thời khủng hoảng có nhiều bệnh, mà có nhiều bệnh thì cần có bác sỹ giỏi. Nỗ lực tự thân của các DN rất quan trọng nhưng cũng không thể thiếu phao cứu sinh là sự trợ giúp của Nhà nước.
Chụm lưng vượt khó
Ông Cao Tiến Vị, TGĐ Công ty Giấy Sài Gòn, Chủ tịch Hội DN trẻ TP.HCM chia sẻ “Thời điểm này DN nào cũng ngầm hiểu mình phải tự cứu mình trước”. Mỗi người mỗi cách, và cả cộng đồng DN cùng ý chí phải sống sót để tồn tại qua thời khủng hoảng. Việc làm đầu tiên với nhiều doanh nghiệp là tìm mọi cách giảm chi phí. Ông Vị cho biết: “Chúng tôi đã nỗ lực tiết kiệm nhiên, nguyên liệu phục vụ sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế, cấu trúc lại mô hình quản lý chặt chẽ sát sao hơn”. Bước thứ hai là tìm mọi cách bán được hàng, là đẩy mạnh tái phân phối đưa hàng đi xa.”
Ông Trần Xuân Mai, giám đốc CTCP Xuất khẩu Iemexco cho biết, hai năm nay, Iemexco xuất khẩu sang Mỹ cao nhưng lợi nhuận giảm 60%. Trong khi đó, chi phí nguyên vật liệu giảm không nhiều nên DN đã phải cải tiến cách làm, sắp xếp lại bộ máy. Không chỉ riêng gì Iemexco mà rất nhiều DN ở Nam Định cũng đang khó khăn, các số liệu khảo sát hiện nay vẫn chưa sát thực tế và không kịp cập nhật. Ông Mai lưu ý như vậy.
Bên cạnh nỗ lực cải tiến cách làm, bộ máy ở mỗi DN, các DN đã chụm nhau lại bằng cách đang chia sẻ hợp đồng để cùng có việc. Đây là cách làm phổ biến trong các DN ngành dệt may hiện nay. Dệt may là ngành chịu tác động từ khủng hoảng nhanh nhất, nhiều nhất và có nhiều người lao động nhất.. Hiện rất nhiều DN đã không có hợp đồng mới, số khác thì bị cắt hợp đồng ngang lưng. Ông Phạm Gia Túc, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nói tăng cường liên kết DN trong ngành hàng, tổng công ty, chia sẻ đơn hàng để cùng tồn tại, vượt qua giai đoạn khó khăn là một việc làm thiết thực.
Ngoài việc liên kết trong nội bộ ngành, DN cho biết cũng cần thực hiện liên kết, chia sẻ giữa DN xuất khẩu với các DN cung ứng nguyên vật liệu trong nước và nhập khẩu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu. Muốn vậy cần có vai trò của các hiệp hội DN làm đầu mối, làm trung gian. Ông Túc cho biết VCCI sẽ đẩy mạnh hơn hoạt động này và nhấn mạnh thêm “Đây là thời điểm để các DN thể hiện bản lĩnh, văn hóa kinh doanh và sự đoàn kết của mình để cùng vượt qua các khó khăn, thách thức”.
Chớp thời cơ cho đúng
Trong khó khăn, không phải không có cơ hội. Bên cạnh việc cố gắng tìm kiếm những đơn hàng mới, tìm kiếm thị trường mới và đẩy mạnh thì trường trong nước, lúc này khi kinh tế thế giới suy giảm mạnh, giá vật liệu, máy móc, thiết bị cũng sụt giảm lớn. Đây được coi là thời cơ mua máy móc, thiết bị và công nghệ giá rẻ. Nhưng ông Nguyễn Đình Cung, Trưởng Ban Nghiên cứu Chính sách kinh tế Vĩ mô (Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương) lưu ý rằng nhập khẩu được máy móc, thiết bị và công nghệ giá rẻ không phải đúng trong mọi trường hợp.
Bởi điều này còn phụ thuộc vào khả năng sử dụng của công nghệ đó, khả năng cạnh tranh của những đối thủ khác cũng như nhu cầu của thị trường. Hơn nữa, máy móc rẻ thường là cũ. Mà sau khi khủng hoảng qua đi, nhu cầu của thị trường sẽ khác, mức độ cạnh tranh của thị trường sẽ rất cao nên doanh nghiệp phải rất cẩn thận bởi nếu không sẽ “mất tiền mà lại không được việc”.
Những cơ hội từ khủng hoảng với doanh nghiệp còn là tái cấu trúc bộ máy, thu hút và nuôi dưỡng nhân tài, lao động trình độ cao, ông Cung nhấn mạnh. Cơ cấu lại, hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp tốt hơn. Người dân cũng sẽ xem xét lại chi tiêu, cân nhắc lựa chọn hàng hóa phù hợp. Bởi thế, DN Việt Nam phải điều chỉnh đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng trong nước.
Một cuộc khảo sát hơn 200 doanh nghiệp và 20 ngân hàng thương mại (từ tháng 12-2008 đến tháng 2-2009) vừa được Diễn đàn Phát triển Việt Nam (VDF) và Trường Đại học Kinh tế Quốc dân công bố cho thấy, khó khăn lớn nhất (81,6%) mà doanh nghiệp sẽ gặp phải trong thời gian tới chính là sự giảm sút về nhu cầu thị trường trong nước.
Từ đó, các chuyên gia khuyến nghị, cùng với kích cầu sản xuất, kích doanh, chính sách kích cầu nội địa cần được đẩy mạnh, đặc biệt là lĩnh vực cho vay tiêu dùng. Kèm theo đó, để đẩy mạnh tiêu thụ hàng sản xuất trong nước thì những người sản xuất hàng tiêu dùng trong nước cũng phải được hưởng ưu đãi giống như làm hàng xuất khẩu mà điều này lâu nay vẫn bị “bỏ bê”.
Không thể thiếu phao cứu sinh
Chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp theo đánh giá chung của các doanh nghiệp là rất cần thiết, như một cách giảm nhẹ sự đau đớn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, số DN thì lớn, tình hình khó khăn ngày một thấy rõ hơn. Vì thế, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch thường trực kiêm tổng thư ký Hội các nhà doanh nghiệp trẻ Việt Nam cho rằng “Thời gian cho vay nên kéo dài vì DN làm hồ sơ vay xong đã hết nửa thời gian. Chưa kể phần lớn các doanh nghiệp vẫn còn nợ cũ, nếu đáo hạn xong đã hết thời gian hỗ trợ.”
TS Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng có ý kiến thời gian kích cầu 8 tháng là ngắn, mới chỉ hỗ trợ phần vốn lưu động cho doanh nghiệp. “Tôi cho rằng nên kéo dài thời gian kích cầu ra. Không chỉ hỗ trợ phần vốn lưu động trong ngắn hạn mà cần hỗ trợ cả trong trung và dài hạn nữa giúp doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị chuẩn bị cho tương lai”. TS Kiêm đề nghị như vậy.
Chính phủ và Ngân hàng cũng đang đứng trước những khó khăn cho dù đã xác định phải hỗ trợ DN hết sức có thể. Theo bà Nguyễn Thị Hồng, Vụ phó Vụ Chính sách tiền tệ - Ngân hàng Nhà nước nói “nếu chúng ta kéo dài thời gian hỗ trợ lãi suất sẽ cần gói hỗ trợ lớn hơn nhiều chứ không chỉ 1 tỷ USD. Và nếu tăng cho vay, chúng ta sẽ phải huy động thêm từ nguồn vay nợ trong nước, vay nợ ngoại tệ nước ngoài, điều này sẽ đẩy lãi suất cao hơn, lãi suất cao lại tác động trở lại nhiều vấn đề. Đây là bài toàn vĩ mô rất khó giải.” Ông Nguyễn Quang Dũng, Tổng giám đốc Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) lưu ý. Dù vậy, Ngân hàng Nhà nước cũng đang tổng hợp các kiến nghị của DN để trình lên Chính phủ, bà Hồng cho biết.
Thực tế thực hiện gói kích cầu cũng cho thấy, nhiều doanh nghiệp còn thiếu thông tin về chính sách của Nhà nước. Nhiều doanh nghiệp chỉ biết đến hỗ trợ lãi suất trong khi còn có biện pháp hỗ trợ khác đó là bảo lãnh tín dụng. “Có DN hỏi tôi là họ không vay được vì không có tài sản thế chấp, điều này là không đúng. Theo chính sách của Nhà nước, VDB sẽ bảo lãnh để DN được vay vốn ưu đãi tại các NHTM nếu DN thuộc đối tượng được hưởng hỗ trợ.” Ông Nguyễn Quang Dũng nhấn mạnh.
Tiến sỹ Nguyễn Quang A cũng nêu ý kiến, bên cạnh việc hỗ trợ lãi suất cũng nên có những biện pháp hỗ trợ sáng tạo khác nữa như hỗ trợ về đào tạo, hỗ trợ xúc tiến thị trường trong nước, hỗ trợ việc thiết lập hệ thống phân phối… để DN mở rộng được thị phần ngay trong thị trường nước mình.
Số lượt đọc:
36
-
Cập nhật lần cuối:
28/03/2009 09:46:43 AM |