Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 5 tháng đầu năm tạm thời củng cố cho nhận định sẽ khó có lạm phát cao trong năm nay. Tuy nhiên, nếu không điều chỉnh kịp thời thì năm 2010 khó tránh được lạm phát hai con số.
Những ngày cuối tháng 5 hàng hóa rục rịch tăng giá khiến nhiều người e ngại đến việc lạm phát cao có thể đang quay trở lại. Một số chuyên gia kinh tế cũng cảnh báo, chính sách nới lỏng tiền tệ có thể sẽ tạo nên hệ lụy - lạm phát cao. Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 5 tháng đầu năm 2009 so với tháng 12 năm 2008 vừa được Tổng cục Thống kê công bố chỉ tăng ở mức 2,12%. Đây là tín hiệu khá tích cực, lạm phát cả năm được dự báo khó lòng đạt đến hai con số.
Đủ sức kiểm soát lạm phát
Lúc này, câu chuyện chấp nhận lạm phát ở mức tương đối để phát triển vẫn còn nóng. Hầu hết các quốc gia đều thực hiện kích thích kinh tế bằng cách nới lỏng tiền tệ, tăng đầu tư để bù lại sự suy xụp của tổng cầu. Việt Nam cũng đã đạt được những kết quả nhất định trong việc chặn đà suy giảm và khôi phục kinh tế.
Ngày công bố chỉ số CPI 5 tháng, Vụ Phó Vụ Thương mại giá cả (Tổng cục Thống kê) Nguyễn Đức Thắng nhìn nhận: Mức lạm phát 5 tháng qua hoàn toàn là mức có lợi cho nền kinh tế. Hiện tại, giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu như dầu thô, gạo, xi măng, sắt thép… trên thế giới và tại Việt Nam đang giữ ở mức ổn định và chưa có dấu hiệu nào cho thấy giá cả sẽ tăng đột biến. Những biến động giá cả gần đây có phần chịu tác động của điều chỉnh lương và tăng giá điện, xăng cũng như chi tiêu tăng đột biến trong kỳ nghỉ lễ vừa qua. Ông Thắng tự tin, năm 2009, Việt Nam sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng đề ra, đồng thời vẫn kiểm soát lạm phát ở mức một con số.
Chia sẻ sự lạc quan này, Tiến sĩ Võ Trí Thành, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) nhìn nhận, những tháng đầu năm 2009, nền kinh tế Việt Nam đã bắt đầu có chuyển biến theo chiều hướng tích cực. Trong khi nhiều nước trên thế giới bị tăng trưởng âm thì tăng trưởng GDP của Việt Nam trong quí I vẫn đạt 3,1% so với cùng kỳ năm 2008 và có khả năng tăng dần trong các tháng tiếp theo. Sản lượng một số sản phẩm công nghiệp quan trọng có xu hướng tăng. Nếu gói kích cầu của Chính phủ được triển khai đúng như định hướng đề ra và được giám sát tốt thì lạm phát năm 2009 vẫn sẽ giữ được ở mức một con số (8 - 9%). Mức này sẽ có tác dụng kích thích nền kinh tế phát triển trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, ông Thành cũng không khỏi quan ngại về tình trạng lạm phát có thể diễn biến xấu đi do những rủi ro kinh tế vĩ mô còn cao. Trong khi chúng ta nhấn mạnh quá nhiều vào câu chuyện chống suy giảm kinh tế thì lại xem nhẹ nguy cơ rủi ro từ lạm phát, thâm hụt ngân sách, hệ thống tài chính chưa lành mạnh, ông Thành khuyến cáo.
Năm 2010 gánh “hậu kích cầu”
Điều đáng lưu tâm, chỉ số CPI cả năm 2009 (dự kiến là 8 - 9%) được Việt Nam tính theo cách lấy CPI của tháng 12/2009 so với tháng 12/2008. Đây là cách tính không đại diện và không phản ánh đúng tình hình biến động giá tiêu dùng cả năm. Trong khi đó, nếu tính theo đúng thông lệ quốc tế, tỷ lệ lạm phát của Việt Nam 5 tháng đầu năm 2009 đã là 11,59% (2 con số).
Nhưng chưa hết, nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại năm 2010 lạm phát có thể ở mức hai con số, và đó là hệ quả của thâm hụt ngân sách và các biện pháp nới lỏng tiền tệ được thực hiện từ năm nay.
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư và quản lý tài sản quốc tế (IAMC) bày tỏ lo ngại, khi gói kích thích kinh tế được giải ngân hoàn toàn vào cuối năm 2009, tổng dư nợ tín dụng sẽ có thể tăng trưởng “nóng” trên 50% và kịch bản lạm phát hai con số sẽ có thể xảy ra vào năm 2010, buộc Chính phủ lại phải thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ. Hậu quả không mong muốn là các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ đối diện với phá sản. Điều này đã được chứng minh từ kinh nghiệm hồi cuối năm 2008.
Tiến sĩ Võ Trí Thành, người từng nhiều lần khuyến nghị về những rủi ro của nền kinh tế, cũng cùng nỗi quan ngại như ông Bùi Kiến Thành. Theo tiến sĩ Thành, tuy gói kích cầu cầu xấp xỉ 9 tỷ USD của Chính phủ thấp hơn nhiều so với gói kích cầu của các nền kinh tế lớn, nhưng nếu so với GDP của Việt Nam thì gói tài chính này đã chiếm khoảng gần 9%, và khoảng 40% nếu so với mức dự trữ ngoại tệ. Trong khi đó, nền kinh tế vẫn tồn tại nhiều đặc điểm bất lợi như: Cán cân thanh toán quốc tế không bền vững, thâm hụt ngân sách cao, thu ngân sách chủ yếu từ xuất khẩu dầu thô, dự trữ ngoại tệ thấp và hệ thống tài chính chưa lành mạnh, nhất là khâu giám sát hệ thống tài chính còn yếu (cả về nắm bắt thông tin, sự phối hợp và kỹ năng).
Nếu kích thích kinh tế, nhất là kích cầu đầu tư thông qua việc nới lỏng tín dụng cho các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước mà thiếu những sự thẩm định và giám sát thận trọng thì nền kinh tế có thể sẽ khó phục hồi mà lạm phát lại bị kích hoạt trở lại. Ông Thành cũng cảnh báo, nếu không kiểm soát tốt gói kích thích kinh tế đi đúng mục tiêu đề ra thì dòng vốn này sẽ không mang lại giá trị gia tăng cho nền kinh tế; thậm chí để “chảy” vào các kênh đầu cơ như chứng khoán, bất động sản sẽ làm cho lạm phát gia tăng. Đặc biệt, nếu để bất ổn kinh tế vĩ mô như năm 2008 thì cái giá phải trả cho nền kinh tế trong các năm tiếp theo sẽ cao hơn rất nhiều do phí tổn để tái cơ cấu lại hệ thống tài chính.
Lúc này, các chuyên gia cho rằng, một trong những giải pháp quan trọng nhất là Chính phủ cần tiếp tục theo dõi sát những biến động của thị trường, phản ứng của xã hội, giám sát chặt chẽ gói kích cầu và các chỉ số vĩ mô của nền kinh tế trong nước cũng như thế giới, rà soát chính sách để có những điều chỉnh kịp thời. Có như vậy mới tránh được lạm phát xảy ra. Số lượt đọc:
92
-
Cập nhật lần cuối:
08/06/2009 01:56:28 PM |