Nhiều doanh nghiệp đang gặp khó trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh khi các ngân hàng siết chặt van tín dụng trung và dài hạn.
Công ty Cổ phần KM sở hữu cơ ngơi khá lớn với 2.400 m2 nhà xưởng và hơn 10.000 m2 đất trống trong cụm công nghiệp Quất Động (Hà Nội). Để mở rộng sản xuất, Công ty đã lập dự án đầu tư xây dựng thêm nhà xưởng và đặt mua dây chuyền công nghệ khoảng 60 tỉ đồng.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngọc Khánh, Giám đốc Công ty, cho biết, mang hồ sơ đến vài ngân hàng nhưng cũng chỉ nhận được cái hẹn, thậm chí lắc đầu. Vì thế, đến nay, dự án vẫn chưa thể thực hiện được.
Ngân hàng gặp khó?
Hiện nay, có nhiều lý do khiến các ngân hàng không mặn mà với tín dụng trung và dài hạn. Thứ nhất, theo Thông tư số 15/2009/TT-NHNN của NHNN, kể từ cuối tháng 9/2009, tỉ lệ sử dụng tối đa vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn của các tổ chức tín dụng giảm từ 40% xuống còn 30%
Ông Nguyễn Quang Định, Tổng Giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu (PG Bank), cho biết, vốn huy động có kỳ hạn dưới 1 năm chiếm tỉ trọng lớn trong tổng vốn huy động, trong khi tín dụng trung hạn có thời gian tối thiểu 1-3 năm, dài hạn thường là trên 5 năm.
Điều này khiến hầu hết các ngân hàng gặp khó. Lâu nay các ngân hàng đã rất thận trọng với những hợp đồng vay dài hạn. Nay NHNN đưa ra quy định mới, buộc các ngân hàng càng phải tính toán kỹ hơn bài toán cho vay trung và dài hạn.
Mặt khác, trần lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh hiện bị khống chế ở mức 10,5% trong khi lãi suất huy động tăng cao, dẫn đến chi phí đầu vào lớn khiến lợi nhuận ngân hàng giảm xuống.
Ông Nguyễn Đức Hưởng, Tổng Giám đốc Ngân hàng Liên Việt (LienVietBank) nhận định: "Lãi suất cũng là nút thắt khiến các ngân hàng e ngại cho vay trung và dài hạn. Lãi suất cơ bản vẫn giữ ở mức 7%/năm và nhiều khả năng sẽ không thay đổi từ nay đến cuối năm, khống chế lãi suất cho vay của các ngân hàng ở mức 10,5% trong suốt nhiều tháng qua.
Trong khi đó, lãi suất huy động liên tục tăng cao do áp lực từ các kênh đầu tư khác. Có ngân hàng đã đẩy lãi suất huy động lên quá 10%/năm, trong khi để đảm bảo có lợi nhuận, lãi suất cho vay phải cao hơn 2 điểm phần trăm so với lãi suất huy động .
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Thanh Toại, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Á Châu (ACB), cho biết: "Ngân hàng có nguồn thu chính từ tín dụng sẽ gặp nhiều khó khăn; chênh lệch giữa lãi suất đầu vào và đầu ra đang thu hẹp dần".
Hiện lãi suất huy động phổ biến trên 8%/năm, trong khi lãi suất cho vay tối đa vẫn là 10,5%/năm. Bên cạnh đó, mới đây, NHNN điều chỉnh tỉ lệ tăng trưởng tín dụng xuống còn 27% thay vì 30% như trước đây.
Điều này có nghĩa là các ngân hàng sẽ bị hẹp đường phát triển tín dụng và tín dụng trung và dài hạn sẽ tiếp tục bị co lại do tín dụng ngắn hạn đang phát triển rất mạnh ở kênh chứng khoán và bất động sản.
Ngại cho vay
Theo báo cáo kết quả kinh doanh 8 tháng đầu năm, hầu hết các ngân hàng thương mại đều có lãi. Sacombank đạt lợi nhuận trước thuế lũy kế 8 tháng đầu năm 2009 là 1.177 tỉ đồng. VIB đạt lợi nhuận 8 tháng đầu năm hơn 431 tỉ đồng, LienVietBank đạt 372 tỉ đồng, ABBank 245,9 tỉ đồng, Eximbank 1.054 tỉ đồng và ACB 1.400 tỉ đồng.
Đặc biệt là không ít ngân hàng thương mại kêu khó nhưng kết quả kinh doanh lại lãi lớn, trong đó tỉ trọng nguồn thu chủ yếu dựa vào tín dụng (60-70%).Thực tế hầu hết các ngân hàng không mặn mà với tín dụng trung và dài hạn, nhưng lại rất quan tâm phát triển tín dụng ngắn hạn, thậm chí đưa ra những “biện pháp kỹ thuật” khôn khéo để cho vay vượt trần lãi suất.
Mới đây, một số ngân hàng cho biết, sẽ siết chặt hơn tín dụng cá nhân, nhưng vẫn tiếp tục mở rộng cho vay chứng khoán bất động sản và tiêu dùng.
Tuy điều kiện vay chặt chẽ hơn, nhưng nếu khách hàng có thu nhập ổn định và có khả năng trả nợ tốt thì vẫn được "xem xét" cho vay mua nhà, mua xe (thời hạn hầu hết từ 1-5 năm) với mức lãi suất thỏa thuận lên đến 16-17%/năm, cao hơn nhiều so với lãi suất đầu vào áp dụng mức cao nhất ở một số ngân hàng là 10,05-10,3%/năm.
Ông Hướng, LienVetBank cho biết Ngân hàng hiện chỉ dùng 15-20% vốn huy động để cho vay trung và dài hạn và tỉ lệ tín dụng trung dài hạn cũng chỉ chiếm 15-20% tổng vốn cho vay ra nền kinh tế.
Theo ông, cho vay ngắn hạn có lợi hơn cho vay trung và dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn hiện nay. Bởi lẽ, chênh lệch giữa lãi suất cho vay ở các kỳ hạn khác nhau hiện không đáng kể, trong khi cho vay ngắn hạn quay vòng vốn nhanh và cập nhật lãi suất nhanh hơn khi có điều chỉnh.
Tuy nhiên, ông Hưởng cũng nhận xét: "Sẽ là vấn đề lớn nếu ngân hàng tiếp tục ngại cho vay trung và dài hạn. Bởi vốn ngắn hạn chủ yếu phục vụ cho sản xuất kinh doanh lưu động, trong khi vốn dài hạn lại đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế về lâu dài. Vốn trung dài hạn tắc đầu tư phát triển cũng sẽ tác theo. Kinh tế sẽ khó lòng tăng trường như mong muốn
Hiện có hai vấn đề đang được các ngân hàng đặt ra. Đó là bỏ quy định khống chế trần lãi suất cho vay hoặc có sự gợi ý về lộ trình điều chỉnh lãi suất cơ bản để tránh đẩy ngân hàng vào tình trạng huy động lãi suất cao, cho vay lãi suất thấp.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Mùi, Giám đốc trường đào tạo và phát triển Nguồn nhân lực VietinBank, cho rằng, nên sớm thực hiện cơ chế lãi suất cho vay thỏa thuận đối với sản xuất kinh doanh.
Còn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu thì cho rằng, cần có sự chia sẻ quyền lợi giữa ngân hàng với doanh nghiệp để giúp khơi thông nguồn vốn sản xuất kinh doanh, nắm bắt cơ hội phục hồi của nền kinh tế thế giới
Nguồn:
Báo Nhịp cầu đầu tư Số lượt đọc:
381
-
Cập nhật lần cuối:
27/11/2009 01:19:15 PM |