Thị trường trái phiếu chưa vận hành một cách hợp lý, thiếu chuẩn mực cho việc phát hành trái phiếu công ty; thông tin thị trường còn thiếu và yếu... Đó là những ý kiến chung của hầu hết các đơn vị tham gia thị trường trái phiếu Việt Nam hiện nay.
Đây là một trong những kết quả từ cuộc khảo sát về thị trường trái phiếu Việt Nam do Diễn đàn thị trường trái phiếu Việt Nam (VNBF), nay là Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam và Công ty Tài chính quốc tế (IFC) khởi động từ tháng 6-2009.
Cuộc khảo sát qua bảng trả lời câu hỏi, tiến hành với 24/39 tổ chức tài chính là các ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và công ty bảo hiểm ở Việt Nam. Số thành viên này hiện chiếm khoảng 80% thị phần trên thị trường trái phiếu hiện nay, trong đó có bốn ngân hàng quốc doanh lớn nhất, bốn ngân hàng nước ngoài lớn nhất và các công ty đầu tư hàng đầu trên thị trường.
Hài lòng với trái phiếu công ty: 0%
Với thị trường sơ cấp trái phiếu công ty, theo kết quả khảo sát, mức độ hài lòng rất thấp. Nhìn biểu 1, mức độ này là bằng 0% trong khi tỷ lệ không hài lòng là 32% và rất không hài lòng khoảng 20%.
Tại sao thị trường trái phiếu công ty vẫn còn manh mún và không phát triển? 90% câu trả lời cho là do không có hệ thống tạo lập thị trường; 90% cho rằng do không có tổ chức định mức tín nhiệm; 77% cho rằng cơ quan quản lý thiếu kế hoạch phát triển thị trường; 75% cho rằng vì thiếu đường cong lãi suất (*) trái phiếu chính phủ chuẩn; 80% câu trả lời cho rằng không có các sản phẩm phòng ngừa rủi ro và 68% cho rằng do không có các tổ chức phát hành tốt.
Đối với hoạt động quản lý và các chính sách liên quan đến trái phiếu công ty, trên 27% số ý kiến cho rằng “quá lỏng lẻo”. Một tỷ lệ tương tự cho biết không có ý kiến, khoảng 17% cho rằng quá rộng và một tỷ lệ tương tự cho rằng “ổn”.
Các thành viên thị trường cho rằng cần nhiều tổ chức phát hành cũng như nhà đầu tư chuyên nghiệp hơn nữa để nâng cao tiêu chuẩn cho thị trường trái phiếu công ty và Bộ Tài chính nên có hướng dẫn về đối tượng có thể tham gia bảo lãnh các trái phiếu công ty.
Điểm hạn chế của trái phiếu công ty chính là thông tin. 88% câu trả lời cho rằng họ rất khó khăn trong việc có được thông tin từ các tổ chức phát hành, 60% câu trả lời cho biết chất lượng bộ hồ sơ và bản cáo bạch chào bán đối với mỗi đợt phát hành còn thiếu sót. Việc thiếu thông tin và định mức tín nhiệm là những vấn đề chính mà các thành viên tham gia thị trường sơ cấp gặp phải.
Thông tin vẫn ít
 Hoạt động công bố thông tin của các tổ chức phát hành đang được nhìn nhận ra sao? Hơn 50% câu trả lời cho rằng thông tin quá ít và chỉ gần 20% câu trả lời cho rằng họ cảm thấy khá hài lòng với thông tin trên thị trường (xem biểu 2).
Trên 40% câu trả lời cho biết họ khó có được thông tin thị trường, trong khi gần 70% cho rằng họ phải tốn kém để có thông tin. Bên cạnh đó, trên 50% ý kiến cho rằng thông tin thị trường không đủ để họ đưa ra quyết định.
Về tính kịp thời trong việc công bố thông tin thị trường, 45% cho rằng không kịp thời và rất không kịp thời, chỉ trên 15% cho rằng họ nhận được thông tin kịp thời.
Kết quả khảo sát còn cho thấy, mức độ hài lòng và không hài lòng đối với thị trường đấu thầu trái phiếu chính phủ (ở thị trường sơ cấp) là tương đương nhau và bằng 30%. Và có khoảng 4% câu trả lời rằng họ rất không hài lòng.
Mức độ hài lòng của các thành viên tham gia thị trường đối với hoạt động bảo lãnh trái phiếu chính phủ hiện nay có khá hơn, hơn 35% câu trả lời cho biết họ hài lòng, 20% nói rằng họ không hài lòng.
15% thành viên tỏ ý hài lòng đối với các giao dịch hiện nay ở thị trường thứ cấp tại hai Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội và TPHCM, trên 35% có ý kiến không khen, không chê, gần 20% không hài lòng, khoảng 3% trả lời “rất không hài lòng”. Các thành viên được khảo sát cũng cho biết phí của các công ty chứng khoán là quá cao. Điều này không khuyến khích họ tham gia giao dịch trái phiếu. Việc hệ thống thanh toán trái phiếu không phải là hệ thống DVP (nguyên tắc giao chứng khoán đồng thời với việc thanh toán tiền - Delivery versus Payment) khiến rủi ro thanh toán cao.
Về tính thanh khoản của thị trường, quan điểm của các thành viên là nên tăng tính thanh khoản cho thị trường bằng cách: cho ra đời hệ thống tạo lập thị trường, cần phải có tiêu chuẩn đường cong lãi suất trái phiếu chính phủ, khuyến khích và thành lập nhiều tổ chức đầu tư, bổ sung nhiều tổ chức phát hành có chất lượng cao, phát hành trái phiếu chính phủ lô lớn hơn nữa, đồng thời giảm phí repo (hợp đồng bán lại) và giảm số lượng trái phiếu chính phủ.
“Để phát triển thị trường, Chính phủ cần đưa ra chiến lược phát triển và cam kết giải quyết các hạn chế thị trường đối với cả trái phiếu chính phủ và trái phiếu công ty đồng thời cần có sự tham gia mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân trong việc đóng góp xây dựng thị trường cũng như xây dựng năng lực cho các thành viên thị trường”, một lãnh đạo của VNBF chia sẻ với TBKTSG.
____________________________________
(*) Đường cong lãi suất (yield curve) thể hiện mối quan hệ giữa lợi suất và thời gian đáo hạn của một trái phiếu cùng loại cụ thể dưới dạng đồ thị có hình dạng đường cong. Nguồn:
Thời báo Kinh tế Sài Gòn Số lượt đọc:
202
-
Cập nhật lần cuối:
19/12/2009 11:32:53 AM |