Ngày 07/05/2010, kết thúc cuộc họp thượng đỉnh tại Brussels – Bỉ, lãnh đạo các nước khu vực đồng tiền chung Châu Âu – Eurozone đã ra tuyên bố sẽ làm bất kỳ điều gì cần thiết để đảm bảo sự ổn định kinh tế của khu vực gồm 16 quốc gia này.
Cụ thể lãnh đạo khu vực Eurozone đã phê chuẩn gói cứu trợ 750 tỷ EUR (tương đương khoảng gần 1.000 tỷ USD) nhằm tránh nguy cơ khủng hoảng nợ công gây đổ vỡ nền kinh tế khu vực này. Trong đó chính phủ các nước Eurozone sẽ cung cấp khoản vay 440 tỷ EUR, Quỹ khẩn cấp EU là 60 tỷ EUR và Quỹ tiền tệ quốc tế IMF là 250 tỷ EUR. Tuy nhiên thông tin cứu trợ này thay vì mang lại phản ứng tích cực cho thị trường lại làm dấy lên mối lo ngại về nguy cơ một cuộc khủng hoảng kép đang dần lộ rõ.
Nguy cơ khủng hoảng kép
Khủng hoảng kinh tế toàn cầu khởi đầu từ năm 2007-2008 nguyên nhân từ cho vay nợ dưới chuẩn tại Mỹ đã lắng dịu bớt khi các chỉ tiêu kinh tế của quốc gia này như tiêu dùng, thất nghiệp… tăng trưởng trở lại. Nhiều dự báo kinh tế cho rằng nền kinh tế toàn cầu sẽ phục hồi theo hình chữ V, L hoặc W. Tuy nhiên hiện nay khi gói cứu trợ 750 tỷ EUR được thông qua đã làm lộ rõ nguy cơ khủng hoảng kép ở chữ V thứ hai trong chữ W. Ở chữ V thứ nhất nguyên nhân khủng hoảng bắt nguồn từ Mỹ và lần này thị trường lo ngại khủng hoảng sẽ bắt nguồn từ nợ công tại Châu Âu là chữ V thứ hai để hình thành mô hình chữ W.
Nhìn lại quá khứ khi cuộc khủng hoảng kinh tế bắt nguồn từ cho vay nợ dưới chuẩn tại Mỹ lan rộng, chính quyền Mỹ đã liên tục “bơm” tiền ra lưu thông để ứng cứu nền kinh tế mà bắt đầu từ gói cứu trợ 700 tỷ của “chương trình giải trừ các tài sản xấu – TARP”. Tuy nhiên gói cứu trợ này và hàng loạt gói khác về sau dùng để giải cứu hệ thống tài chính chưa đạt được mục tiêu mong muốn khi có đến 171 Ngân hàng và các tổ chức tín dụng tại Mỹ phá sản, thất nghiệp tăng cao trong năm 2009. Thậm chí còn làm thị trường biến động liên tục theo chiều hướng tiêu cực và được xem như tiền đề cho nguy cơ khủng hoảng hiện nay ở Châu Âu do khu vực này cũng vay nợ để “bơm” tiền vào nền kinh tế. Bởi vậy việc gói cứu trợ khổng lồ của Châu Âu được thông qua không những không đem lại niềm tin cho thị trường mà còn cho thấy mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng nợ tại Châu Âu và làm gia tăng mối lo ngại về tình hình kinh tế khu vực này ngày càng xấu đi cũng như tính hiệu quả của gói cứu trợ này sẽ ngăn cản sự phục hồi kinh tế toàn cầu.
NHTW Châu Âu (ECB) đã phải bắt buộc tham gia vào chương trình “nới lỏng định lượng” (Quantitative Easing).ECB sẽ phải in nhiều tiền hơn để mua trái phiếu chính phủ của khối Eurozone góp phần duy trì một đồng euro yếu nối tiếp cho lạm phát và lãi suất tăng theo sau đó. Điều nàylàm mất đi tính độc lập của ECB khiến thị trường có thêm lý do lo ngại đồng Euro mất giá trị và TTCK sụt giảm do lượng tiền khổng lồ mà ECB thông qua chương trình này “bơm” ra lưu thông.
Ngoài ra thông tin về việc một số Ngân hàng thương mại ở Châu Âu đang gặp khó khăn về tính thanh khoản đã làm gia tăng mối lo ngại từ thị trường về sự sụp đổ của hệ thống tài chính này theo gót chân của các đồng nghiệp Mỹ. Nếu điều này xảy ra sẽ biến nguy cơ khủng hoảng kép trở thành khủng hoảng kép thật sự. Khi đó toàn bộ nền kinh tế thế giới cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Tác động từ nguy cơ cuộc khủng hoảng kép đến nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu
Nguy cơ khủng hoảng tại Châu Âu đã có nhiều dấu hiệu từ trước, khi Hi Lạp có dấu hiệu vỡ nợ, thâm hụt ngân sách đứng ở mức cao dẫn đến ngân sách công của các nước PIIGS (Bồ Đào Nha, Ailen, Italy, Hy lạp, Tây Ban Nha) đang khánh kiệt vì nợ nần, tỷ lệ thất nghiệp khu vực Eurozone đã ở mức 2 con số (10%, trong đó Tây Ban Nha đến 21,2%) và hàng loạt các thông tin tiêu cực khác.
Nguy cơ của cuộc khủng hoảng này đã làm đồng Euro đã rớt mạnh từ đầu năm 2010 từ mức 1,5 Euro đổi 1 đô la Mỹ hiện chỉ còn 1,2 Euro đổi 1 đô la Mỹ. Giá vàng đã tăng vượt mức lịch sử là 1.226 USD/oz đạt được vào ngày 3/12/2009 để chinh phục đỉnh cao mới vào ngày 11/5/2010 khi đóng cửa ở mức xấp xỉ 1.235 USD/oz. Điều này đã làm chỉ số giá đồng đô la (USDX) tăng mạnh từ chỉ trong 1 tháng từ 80 điểm tháng 4/2010 lên đến 85 điểm vào giữa tháng 5/2010 đẩy TTCK toàn cầu lao dốc.
Nguy cơ khủng hoảng tại Châu Âu ảnh hưởng đến giá trị đồng Euro
Tác động từ nguy cơ cuộc khủng hoảng kép đến TTCK Việt Nam
Với những diễn biến như trên cho thấy những thông tin từ Châu Âu tác động mạnh đến nền kinh tế thế giới và thị trường tài chính nhiều hơn là những thông tin khác trong giai đoạn hiện nay. Điều này cũng tác động đến TTCK Việt Nam và tâm lý của các nhà đầu tư chứng khoán. Cụ thể TTCK Việt Nam cũng lao dốc mạnh cùng với TTCK thế giới sau khi dấy lên mối lo ngại về cuộc khủng hoảng kép. Nếu xu hướng này vẫn còn tiếp tục thì nền kinh tế và TTCK Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Việt Nam là một quốc gia chú trọng xuất khẩu và 2 thị trường lớn nhất là Châu Âu và Mỹ. Bởi thế khi 2 nền kinh tế lớn chịu nhiều bất ổn sẽ không có lợi cho kinh tế Việt Nam. Cụ thể nền kinh tế Mỹ hiện nay tuy có nhiều tín hiệu tích cực nhưng triển vọng phục hồi vẫn còn chưa chắc chắn khi mà nhiều chính sách kích cầu vẫn tiếp tục duy trì, lãi suất vẫn được giữ ở mức thấp… Nền kinh tế Châu Âu với diễn biến ngày càng xấu đi và viễn cảnh còn rất đen tối.
Đồng Euro giảm giá cũng làm các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa sang Châu Âu gặp nhiều bất lợi dẫn đến làm giảm doanh thu tại thị trường khu vực này. Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hàng hàng hóa xuất khẩu, các ngành nghề phụ trợ sẽ gặp nhiều khó khăn sẽ gây tác động xấu đến nền kinh tế.
Như vậy TTCK vốn được xem như thước đo sức khỏe nền kinh tế (phong vũ biểu nền kinh tế quốc gia) sẽ khó mà tăng trưởng bền vững một khi nền kinh tế gặp khó khăn. TTCK Việt Nam chỉ có thể tăng trưởng dựa vào một nền kinh tế ổn định và bền vững mà nguy cơ từ cuộc khủng hoảng kép từ nợ công của Châu Âu sẽ là một yếu tố lớn tác động đến thị trường.
Tóm lại nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng chỉ có thể tăng trưởng bền vững một khi nền kinh tế Châu Âu vượt qua cơn bão khủng hoảng nợ công và đồng EUR không bị đổ vỡ. Nếu nguy cơ về cuộc khủng hoảng kép trở thành cuộc khủng hoảng thật sự sẽ tác động tiêu cực đến nền kinh tế và cả TTCK điều mà bài học về cuộc khủng hoảng cho vay nợ dưới chuẩn tại Mỹ chỉ vừa mới diễn ra vẫn còn nguyên giá trị. Nguồn:
Thời báo Kinh tế Sài Gòn Số lượt đọc:
413
-
Cập nhật lần cuối:
21/05/2010 10:37:12 AM |