Bao giờ hết căng?

Thời gian gần đây, khi NHNN công bố điều chỉnh tăng tỉ giá VND/USD nhằm ổn định thị trường khiến tỷ giá hối đoái trên thị trường tự do có chiều hướng nhích lên. Điều này khiến DN nhập khẩu có nhu cầu ngoại tệ để thanh toán tiền hàng hóa hiện gặp không ít khó khăn. Thậm chí, TS Vũ Thành Tự Anh cũng nói rằng; khoảng cách tỷ giá giữa thị trường tự do và chính thức hiện nay đã được rút ngắn hơn, nhưng sức ép vẫn còn.

Cung cầu vẫn lệch pha

Theo ông Tai Hui - Trường bộ phận nghiên cứu khu vực châu Á của SCB – dẫn số liệu từ NHNN cho biết, dự trữ ngoại hối của VN trong tháng 10-2009 tương đương với giá trị NK trong 12 tuần. Như vậy, con số này vào khoảng l6 tỉ USD, giảm từ mức 20,3 tỉ USD trong tháng 6-2009 (số liệu của IMF). Giải thích nguyên nhân sụt giảm của dự trữ ngoại hối, chuyên gia này cho rằng, một phần là do dòng kiều hối và nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm, dự đoán sẽ giảm tới 20%, xuống mức 5,8 tỉ USD trong năm 2009. Trong khi đó các nhà chức trách lại đang tìm kiếm các khoản vay bằng đồng USD từ NH Thế giới (WB), các nền kinh tế khác trong khu vực châu Á và NH Phát triển châu Á (ADB) nhằm gia tăng nguồn dự trữ. Hiện tại, VN đã vay 500 triệu USD từ ADB và đang theo đuổi khoản vay 1 tỉ USD từ WB... Chưa nói đến chuyện sự sụt giảm ngoại hối sẽ ảnh hưởng thế nào đến nền tài chính tiền tệ của VN, cho biết rằng những yếu tố trên càng khẳng định việc DN có nhu cầu ngoại tệ thanh toán hàng hóa nhập khẩu đã gặp không ít trở ngại là có thực.

Thực vậy sau khi NHNN điều chỉnh biên độ tỉ giá, tỷ giá trên thị trường tự do biến động và có chiều hướng nhích lên đã đánh động đến tâm lý nhà xuất khẩu. Phần lớn các DN này không muốn bán ngoại tệ lại cho NH sau khi nhận được thanh toán từ đối tác, mà có ý định chờ tỷ giá tăng lên mới đẩy hàng. Nguyên nhân tỷ giá niêm yết tại các NH thương mại dù luôn chạm mức trần, nhưng cũng chỉ ở mức 18.400-18.500 VND/USD, thấp hơn so với tỷ giá được chào mua trên thị trường tự do.

Trong khi đó, DN nhập khẩu thì không thể mua USD. Giám đốc một công ty chuyên về kinh doanh vàng có nhu cầu nhập khẩu vàng sau khi được NHNN cho phép nhập vàng cho biết, trước đây khi nhập khẩu vàng công ty đều có thể mua ngoại tệ ở Agribank sau khi mở L/C. Thế nhưng, trong 2 tuần trở lại đây, NH không thể cung cấp đủ ngoại tệ, công ty phải gom USD trên thị trường tự do. Giá thu gom ngoại tệ trên thị trường tự do thường cao hơn giá niêm yết tại NH thương mại khoảng 100 -200 VND/ USD. Chính điều này đã tạo ra không ít khó khăn và gia tăng chi phí đầu vào cho DN. Do vậy, đến nay, mấy tấn vàng công ty mua đang còn nằm ở nước ngoài, chưa đưa về nước được.

Phó tống giám đốc Eximbank, ông Đào Hồng Châu cho biết, gần đây nhu cầu mua ngoại tệ của các nhà nhập khẩu vẫn ổn định. Lượng USD NH đáp ứng cho DN ở mức tương đối, nhưng ông thừa nhận, với diễn biến thị trường hiện nay, lượng ngoại tệ cung ứng cho DN cũng tùy thuộc vào từng thời điểm, dựa trên nguồn cung.

Đồng USD trên thị trường tự do được chào mua với giá cao hơn trong NH thương mại là rào cản nguồn ngoại tệ đổ vào nhà băng, khiến cung USD có dấu hiệu khan hiếm, DN khó mua được.

Cần sự can thiệp mạnh hơn

Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã ký văn bản yêu cầu Tập đoàn Dầu khí quốc gia, Tập đoàn Công nghiệp than - khoáng sản và các tổng công ty nhà nước khi có nguồn thu ngoại tệ phải bán ngay cho NHNN để nơi này có ngoại tệ can thiệp thị trường nhưng với diễn biến tỷ giá trên thị trường tự do trong những ngày gần đây một số chuyên gia cho rằng, đồng USD trong những ngày tới sẽ tiếp tục có biến động. Theo đó, phải mất thời gian 3- 4 tháng thì mới thấy được mức độ thị trường “thấm” độ nới này của NH Nhà nước. Cho đến thời điểm này, nhiều người trong giới tài chính đều tránh trả lời khi được hỏi liệu tỷ giá sẽ có biến động như thế nào trong ngắn hạn tới. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, tinh hình sẽ tốt hơn nếu Nhà nước quyết liệt giảm tối đa chi ngoại tệ. Thí dụ cho là tỷ giá ở mức 20.000 đồng/ USD là thực, nếu Nhà nước chấp nhận lộ trình tăng dần thì chênh lệch giữa hai thị trường tự do - chính thức sẽ dần cải thiện, và nếu Nhà nước cứ tiếp tục chi tiêu thì tỷ giá sẽ khó lòng dừng lại. Đến khi nào tỷ giá chính thức bằng với giá thị trường tự do hay chênh lệch vài đồng, thì đó có thể là thước đo sự thoả mãn của thị trường.

Theo TS Vũ Thành Tự Anh, khoảng cách tỷ giá giữa thị trường tự do và chính thức hiện nay đã được rút ngắn hơn, nhưng sức ép vẫn còn, nên tỷ giá sẽ có một đoạn đường dài để đi nếu những yếu tố liên quan đến ngoại hối hiện nay không được cải thiện.

Theo giám đốc ngoại hối một NH, mức giá trần mới vẫn chưa hẳn đáp ứng được cung cầu thị trường nhưng nếu kết họ thêm phần NH Nhà nước bán ra thi sẽ khác. Thực vậy, nhiều chuyên gia cho rằng, những biện pháp mạnh nhằm bình ổn thị trường ngoại hối như điều chinh tỷ giá bình quân liên NH, tăng lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn… đều là những chính sách kịp thời và cần thiết để làm giảm căng thẳng thị trường ngoại hối. Tuy nhiên nếu Chính phủ còn tiếp tục duy trì chính sách hai tỷ giá thì biện pháp can thiệp mạnh này chỉ có tác dụng nhất thời. Một đòi hỏi cần thiết là làm sao để tiền đồng không còn mất giá. Đồng thời, chuyên gia tài chính Đinh Thế Hiển cho rằng, trước mắt để tránh thiệt hại DN nên áp dụng các công cụ bảo hiểm tỷ giá. Nhu cầu USD ngày càng lớn mà biến động tỷ giá rất khó lường nên DN cần cái “van” an toàn cho chính mình. Theo đó, nhiều NH đang áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá như hợp đồng trao ngay, hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn mua ngoại tệ, hoán đổi giá cả hàng hóa; quyền chọn lãi suất... Do vậy, tùy vào từng lĩnh vực, ngành nghề cụ thể, thậm chí là từng hợp đồng để DN lựa chọn những công cụ phòng ngừa rủi ro hợp lý Ví dụ : nghiệp vụ call option (quyền chọn mua ngoại tệ) cho phép DN đặt mua trước với một tỷ giá cụ thể...

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang