Kinh tế thế giới chao đảo hình thành nên "cơn lốc sa thải" với tốc độ lây lan nhanh chóng. Trong số các doanh nghiệp buộc phải cắt giảm việc làm, xuất hiện cả những cái tên "đình đám" nhất như: Yahoo, General Electric, Coca-Cola, Goldman Sachs, Citigroup... và tất nhiên là tất cả các hãng xe hơi danh giá.
Cơn cuồng phong thất nghiệp toàn cầu
Tại Mỹ, hàng ngàn người đã bị sa thải sau khi nhiều ngân hàng, công ty bị phá sản. Tính riêng trong tháng 10 vừa qua có khoảng 240.000 người mất việc, đưa tỷ lệ thất nghiệp ở quốc gia này tăng lên mức 6,5% (so với 6,1% của tháng 9), mức cao nhất trong 14 năm qua. Mất việc làm được ghi nhận ở phần lớn 274 ngành, chỉ có 37,6% ngành nhận thêm người trong tháng 10, trong đó ngành y tế nhận nhiều người mới nhất, 26.000 người. Các ngành sản xuất hàng hoá giảm 132.000 việc làm, ngành cơ khí giảm 90.000 việc làm, ngành xây dựng giảm 49.000 việc làm. Trong ngành dịch vụ, 108.000 người mất việc, trong đó 38.000 việc trong ngành bán lẻ, 24.000 trong ngành dịch vụ tài chính và 51.000 trong các nghề hỗ trợ tạm thời. Mặc dù đến thời điểm này thông tin Tổng thống mới đắc cử Barack Obama hứa sẽ tạo thêm 2,5 triệu việc làm và cân nhắc phương án đầu tư 700 tỷ USD vào hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng để đưa nền kinh tế tăng trưởng trở lại bên cạnh mục đích an sinh xã hội nhưng cơn lốc sa thải vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại và sẽ liên tục tăng cho đến khoảng nửa đầu năm 2009...
Tình hình châu Âu cũng bất ổn không kém. Một loạt các hãng, tập đoàn lớn của Anh đã tuyên bố cắt giảm nhân viên khiến tỷ lệ thất nghiệp của nước này đã tăng lên mức cao nhất trong 11 năm qua. Cụ thể tập đoàn dịch vụ viễn thông BT lớn nhất Anh đã công bố kế hoạch cắt giảm 10.000 nhân viên trên phạm vi toàn cầu. Thông tin này đã gây ra cú sốc trên thị trường lao động nước Anh. Trước đó, các hãng Virgin Media, Yell và GlaxoSmithKline thông báo cắt giảm 5.000 việc làm. Rolls-Royce, nhà sản xuất động cơ máy bay của Anh cũng có kế hoạch cắt giảm tới 2.000 việc làm trên khắp thế giới vào năm tới. Nhà sản xuất quốc phòng BAE Systems cũng giảm 200 việc làm. Như vậy tính đến hết quý III/2008 số người thất nghiệp của nước Anh là 1,82 triệu người, số việc làm mới được tạo ra giảm xuống còn 589.000. Dự tính trong thời gian tới tỷ lệ thất nghiệp sẽ còn tăng hơn nữa. Tại Pháp, trong tháng 8/2008 số người thất nghiệp tăng thêm 40.000 người. Theo dự báo Tổ Chức Hợp Tác và Phát Triển Kinh Tế, OCDE, nước Pháp sẽ có tỷ lệ thất nghiệp là 8,5% vào cuối 2009, và khoảng 9% trong năm 2010...
Ở phương Đông, bên bờ Thái Bình Dương tưởng như êm ả, Trung Quốc cũng đang phải vật lộn với làn sóng sa thải lớn chưa từng có. Chỉ trong 10 tháng đầu năm 2008 có thêm 10,2 triệu người mất việc, trong quý III/2008, nhu cầu tuyển lao động giảm xuống còn 5,5%. Trước tình hình đó, Trung Quốc đã phải công bố một loạt biện pháp như trợ giúp tài chính để giúp các công ty giữ nhân công và hỗ trợ những người mất việc làm. Ở các nước Đông Nam Á, dự kiến năm 2009 tỷ lệ thất nghiệp có thể lên đến 6,2% so với mức 5,7% năm 2007...
Trông người lại ngẫm đến ta
Nhiều người cho rằng cuộc khủng hoảng tài chính đang ở tầm xa, ảnh hưởng của nó đến Việt Nam sẽ không lớn. Tuy nhiên, trên phương diện này, khi xét về thị trường lao động trong nước, chúng ta cũng cần nhìn nhận một cách tỉnh táo. Những biến động từ cuộc khủng hoảng cùng với sức ép từ việc điều chỉnh tiền lương đã khiến ngay cả các đại gia lớn như tập đoàn FPT, Công ty Sony tại Việt Nam, công ty sản xuất và lắp ráp ô tô Trường Hải... phải lên kế hoạch điều chỉnh nhân sự. Cụ thể:
Bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 6/2008, tình hình kinh doanh của FPT bị ảnh hưởng mạnh, nhiều dự án về CNTT có khả năng bị cắt giảm do đồng đôla khan hiếm. Vì vậy, để đảm bảo kế hoạch tăng trưởng, FPT đã phải cơ cấu và thu hẹp quy mô nhân sự, khoảng 1.000 nhân viên của tập đoàn này buộc phải thôi việc (chiếm 10% nhân sự FPT).
Tháng 9/2008, công ty Sony quyết định đóng cửa nhà máy sản xuất tại Việt Nam sau 14 năm hoạt động, chuyển sang kinh doanh thương mại hàng nhập khẩu nguyên chiếc đã khiến gần 200 công nhân rơi vào tình trạng thất nghiệp.
Khó khăn trong kinh doanh, sản lượng ô tô bị giảm sút (chỉ đạt 1.400 chiếc tính đến hết tháng 6), Tổng công ty Công nghiệp ôtô (Vinamotor) cũng đã phải giảm bớt số lao động dôi dư. Một số đơn vị thành viên của tổng công ty này như: Nhà máy Ôtô 1-5, Nhà máy Ôtô 3-2 đã tạm dừng ký hợp đồng với lao động thời vụ (3 tháng, 6 tháng, 9 tháng). Cũng trong hoàn cảnh tương tự, Công ty sản xuất và lắp ráp ôtô Trường Hải (khu kinh tế mở Chu Lai, Núi Thành, Quảng Nam) có thông báo cắt giảm 30% số lao động ở nhiều bộ phận (tương đương gần 500 công nhân).
Một thực tế không thể phủ nhận đang diễn ra ở Việt Nam là tình trạng dư thừa lao động giản đơn nhưng đang rất thiếu lao động có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm quản lý. Trong giai đoạn khó khăn như hiện nay, những lao động giản đơn sẽ là những người đầu tiên nằm trong danh sách cắt giảm. Gần đây, tập đoàn VNPT cũng đã xem xét tinh giảm ít nhất 9.000 người trong số gần 29.000 lao động có hợp đồng 1 năm trở lên để giải quyết tình trạng thừa về số lượng, yếu về chất lượng.
Nhu cầu tuyển dụng lao động của các công ty phần nhiều đã chững lại. Nếu như trước đây, rất nhiều công ty có thể dễ dàng chấp nhận những người đạt 70% yêu cầu tuyển dụng thì nay họ đã thận trọng hơn trong việc xác định đúng ứng viên cần tuyển.
Dự kiến trong năm 2009, nhu cầu về nhân lực sẽ tiếp tục chững lại hoặc chỉ tăng cục bộ ở một số lĩnh vực ngành nghề. Những ngành vốn được coi là “hot” trong lĩnh vực tuyển dụng năm 2008 như tài chính, bất động sản, công nghệ thông tin… trong năm tới sẽ trở thành những ngành dư thừa lao động.
Tóm lại, với tình hình như hiện nay, nếu không nhanh chóng đưa ra hướng khắc phục thì những dự báo như trên thậm chí có thể vẫn còn thấp. Chính vì thế mục tiêu ưu tiên trong thời gian tới là bình ổn thị trường việc làm, phối hợp hành động, nâng cao chất lượng lao động để tránh một cuộc “khủng hoảng xã hội”.
Nguồn:
Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần Số lượt đọc:
736
-
Cập nhật lần cuối:
08/12/2008 09:10:04 AM |