Năm 2008 những tưởng trước diễn biến không thuận lợi của tình hình kinh tế thế giới và trong nước, nhất là những tháng cuối năm, sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu (XK). Nhưng cho đến nay, điều đáng mừng là các doanh nghiệp vẫn “vững tay chèo” vượt qua sóng gió để về tới đích. Kim ngạch XK cả năm 2008 ước khoảng 63,5- 64 tỷ USD, tăng 30,8- 31,8% so với năm 2007.
Những khó khăn chồng chất
Có thể nói, năm 2008 là năm hoạt động xuất khẩu của nước ta gặp muôn vàn khó khăn. Đó là kinh tế thế giới đang tăng trưởng chậm lại, đồng USD không ổn định, giá cả hàng hóa đầu vào tăng cao và phụ thuộc khá nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Các thị trường xuất khẩu chính là Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản trong những tháng cuối năm bị giảm sút do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính.
Trong nước lạm phát cao, lãi suất ngân hàng tăng, lại trải qua nhiều thiên tai, ảnh hưởng xấu đến sản xuất lúa gạo. Xu hướng lao động chuyển dịch sang các ngành khác có thu nhập cao làm thiếu hụt lao động trong ngành. Tình trạng đình công tự phát làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và làm giảm sút lòng tin đối với bạn hàng nước ngoài trong cách nhìn nhận về môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Các loại thủ tục hành chính như thuế, hải quan, dù đã có cải thiện chút đỉnh, song DN vẫn còn quá vất vả. Khó khăn đến nỗi, ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam phải thốt lên: “DN xuất khẩu đem đô la về cho nước nhà, mà sao khổ cực quá vậy?”.
Thêm vào đó, một “ông trùm” quyền lực là ngành điện là mối đe dọa đến an nguy của hoạt động sản xuất. Điện lực có thể cúp điện bất cứ lúc nào mà không thèm thông báo. Không chỉ DN, mà Thứ trưởng thường trực Bộ Công thương cũng lắc đầu ngao ngán khi nhắc đến ngành điện...
Vượt qua khó khăn
Năm 2008 là năm bản lề thực hiện kế hoạch 5 năm (2006-2010), Bộ Công thương khẳng định phải phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu đạt 58,6 tỉ USD. Trong đó, nhóm hàng nông, lâm, thủy sản đạt 10,6 tỉ USD; nhóm khoáng sản đạt 9,7 tỉ USD; nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 28 tỉ USD; các nhóm hàng hóa khác phấn đấu đạt 10 tỉ USD...Một tin vui là cuối năm, chúng ta đã đạt được kết quả cao hơn dự kiến.
Để đạt được điều này, các doanh nghiệp đã phải nỗ lực vượt qua rất nhiều khó khăn để ổn định sản xuất. Quan trọng hơn cả là các ngành,các cấp có liên quan đã phối hợp chặt chẽ trong chỉ đạo và hoạt động.
Về chủ quan, nhóm nông, lâm, thủy, hải sản, đã đạt ngưỡng về lượng xuất khẩu. Muốn tăng kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng này, các doanh nghiệp đã phải dựa vào việc nâng cao giá trị gia tăng của các sản phẩm. Về dệt may, chúng ta đã chú trọng đến việc sản xuất "hàng hiệu" để xâm nhập các thị trường mới. Đi đầu là công ty may Việt Tiến đã chuyển hướng sang thị trường Nhật Bản với việc sản xuất "hàng độc" và đã nâng kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này từ 11% lên 28% .
Tại hội nghị bàn kế hoạch xuất khẩu năm 2009, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên cho biết, hiện Bộ Công Thương đề ra các giải pháp chính bao gồm: thực hiện đồng bộ các biện pháp nâng cao chất lượng tăng giá trị hàng xuất khẩu đối với các mặt hàng truyền thống, các mặt hàng sản xuất do bị hạn chế về cơ cấu. Tăng cường đầu tư mở rộng quy mô sản xuất, đẩy mạnh sản xuất những mặt hàng có kim ngạch lớn, có khả năng tăng trưởng cao, những mặt hàng đóng góp quan trọng vào việc thực hiện kế hoạch và giải quyết nhiều việc làm.
Bộ Kế hoạch đầu tư vạch ra năm biện pháp chính nhằm đẩy mạnh xuất khẩu. Thứ nhất, ưu tiên cấp tín dụng và đảm bảo cung ứng đủ vốn cho nông dân và các doanh nghiệp thu mua nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu. Thứ hai, đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng mới, đạt kim ngạch trên 100 triệu USD và có tăng độ tăng trưởng nhanh như nhóm hàng cơ khí, sản phẩm từ cao su, sản phẩm thuỷ tinh. Thứ ba, triển khai xây dựng các trung tâm cung ứng nguyên phụ liệu, phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu trong một số lĩnh vực như sản xuất hàng dệt may, giày dép, sản phẩm gỗ, sản phẩm nhựa. Thứ tư, triển khai các chính sách khuyến khích xuất khẩu phù hợp với quy định của WTO như bảo hiểm xuất khẩu, mở rộng danh mục mặt hàng xuất khẩu hưởng chính sách tín dụng xuất khẩu của nhà nước. Thứ năm, đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả của công tác xúc tiến thương mại, tìm kiếm và mở rộng thị trường.
Những chỉ số đáng mừng
Theo Bộ NN và PTNT, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thuỷ sản tháng 11 ước 1,22 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch xuất 11 tháng đầu năm 2008 đạt 14,85 tỷ USD, tăng hơn 24% so cùng kỳ năm 2007. Trong đó các mặt hàng nông sản 7,8 tỷ USD, tăng 37,9%; đồ gỗ và lâm sản 2,77 tỷ USD, tăng 18%; thuỷ sản lần đầu tiên vượt qua ngưỡng 4 tỷ USD đạt 4,27 tỷ USD, tăng 24,8%. Cụ thể các mặt hàng chính như gạo là mặt hàng có mức tăng kim ngạch cao nhất trong các mặt hàng nông sản, ước tổng lượng gạo xuất khẩu 11 tháng đầu năm đạt gần 4,3 triệu tấn, kim ngạch 2,7 tỷ USD, tăng hơn 88% về giá trị so cùng kỳ năm 2007. Cà phê xuất khẩu tháng 11 khoảng 60 nghìn tấn đưa tổng lượng xuất khẩu 11 tháng lên 863 nghìn tấn, kim ngạch 1,78 tỷ USD. Cao su 586 nghìn tấn, tăng 22,3% về kim ngạch so cùng kỳ năm trước. Chè ước 11 tháng đầu năm đạt 100 nghìn tấn, tương đương 140 triệu USD. Hạt điều dự kiến 153 nghìn tấn, tăng 11% về lượng và 19,5% về giá trị so cùng kỳ. 11 tháng đầu năm sản phẩm tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu trên 300 triệu tấn; đồ gỗ và lâm sản ước trên 2,77 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu giầy dép các loại ước đạt 4,7 tỷ USD, tăng 17,6% so với năm 2007; xuất khẩu các sản phẩm túi xách, vali, mũ, ô dù ước đạt 0,83 tỷ USD, tăng 30,1% so với năm 2007.
Bền bỉ khai thác thị trường Mỹ
Mặc dù kinh tế Mỹ đang gặp nhiều khó khăn nhưng hiện tại vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam (chiếm tỷ trọng 18% và tăng trưởng 19%). Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ tiếp tục tăng trưởng khoảng 28% so với năm 2007, đạt con số hơn 13 tỷ USD. Sản phẩm chiếm ngôi vị "quán quân" sang thị trường này vẫn là hàng dệt may với tổng giá trị xuất khẩu khoảng 5,4 tỷ USD, tăng 25,6% so với năm 2007. Hiện Mỹ là thị trường nhập khẩu hàng dệt may lớn nhất của Việt Nam, chiếm tỷ trọng khoảng 55% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này.
Từ đầu năm, các doanh nghiệp ngành dệt may Việt Nam lo ngại sẽ phải đối mặt với một thách thức rất lớn ở thị trường Mỹ là cơ chế giám sát của Bộ Thương mại Mỹ vẫn được duy trì cho đến hết năm 2008. Tuy nhiên, một tín hiệu đáng mừng là sau khi Mỹ công bố không khởi động điều tra chống bán phá giá hàng dệt may Việt Nam, các doanh nghiệp trong nước đã yên tâm sản xuất, có đơn đặt hàng và nhiều khách hàng lớn đã quay trở lại.
Hàng thuỷ sản Việt Nam vẫn bền bỉ xâm nhập vào thị trường Mỹ (nơi mà kim ngạch nhập khẩu thuỷ sản hàng năm lên đến 12 tỷ USD). Ngành thủy sản của ta có khả năng đạt được mục tiêu đạt 850 triệu USD giá trị xuất khẩu sang Mỹ năm 2008, chiếm khoảng 7% tổng kim ngạch nhập khẩu thủy sản của Mỹ. Ngoài ra, Mỹ cũng là thị trường tiêu thụ lớn lượng cà phê, và một số mặt hàng mới như túi xách, ví, vali, mũ, ô dù...
Thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 Việt Nam là thị trường ASEAN (tỷ trọng 17,5% và tăng trưởng 39%). Còn thị trường lớn thứ 3 là EU (tỷ trọng 16% và tăng trưởng 21%). Tuy nhiên, cả hai thị trường này đang có xu hướng suy giảm trong vài tháng cuối năm. Nếu như xuất khẩu sang EU giảm ở hầu hết các mặt hàng chủ lực đặc biệt là dệt may và giày dép thì xuất khẩu sang ASEAN sụt giảm chủ yếu là do xuất khẩu gạo giảm mạnh.
Ngoài ra, còn phải kết tới thị trường châu Phi, Tây Á, Nam Á. Ước tính cả năm 2008, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trườngchâu Phi, Tây Á, Nam Á đạt 3,2 tỷ USD, tăng 86% so với năm 2007. Năm 2008 được Chính Phủ chọn là năm trọng điểm quan hệ với Trung Đông và năm 2009 là năm trọng điểm về châu Phi.
Có thể nói, hoạt động xuất khẩu nước ta năm 2008 rất đáng tự hào. Bước sang năm 2009, lường trước những khó khăn tác động đến XK, đồng thời nhằm đạt mục tiêu kim ngạch đạt XK 72 tỷ USD, Bộ Công Thương đã kiến nghị với Chính phủ các giải pháp đẩy mạnh XK và hạn chế nhập siêu.
Số lượt đọc:
620
-
Cập nhật lần cuối:
09/01/2009 04:10:16 PM | |  | Bài liên quan: |  | | | |
| Bài đã đăng: | | | |
|