Không chỉ bánh chưng, bánh tét được xuất khẩu để phục vụ kiều bào ăn tết, các sản phẩm như lá chuối, lá dong, dưa hành, củ kiệu, mắm nêm... cũng là các mặt hàng có nhu cầu xuất khẩu cao.
Vài năm gần đây, Việt kiều về quê ăn Tết ngày càng nhiều. Những gia đình không có điều kiện về nước cũng cố gắng sắm sửa một bữa cơm tất niên đầy đủ để con cháu có thể cảm nhận được không khí tết cổ truyền. Mặc dù sống nơi đất khách quê người, nhưng trong mâm cơm ngày tết của kiều bào cũng đã bắt đầu đầy đủ hơn với bánh chưng, bánh tét, canh măng, thậm chí là dưa hành, củ kiệu, bánh tráng, mắm nêm...
Nhu cầu ngày càng nhiều
Chính vì nhu cầu của Việt kiều về hàng đặc sản ngày càng nhiều mà ông Quách Hùng Tòng, hiện là Tổng Giám đốc Công ty Thương mại Sản xuất Hải Minh (Củ Chi, TP.HCM), quyết định từ Mỹ về Việt Nam mở xưởng sản xuất hàng đặc sản xuất sang Mỹ, Úc và New Zealand. Trong đó, Mỹ là thị trường lớn nhất, chiếm tới 70% (chủ yếu là ở bang California).
Hiện tại mỗi 1 tháng, Công ty Hải Minh xuất khẩu 15 container hàng đặc sản. Nhưng theo ông Tòng, trong dịp tết, lượng hàng nước mắm, bánh tráng, củ kiệu, mứt, dưa hành muối, cà pháo, mắm nêm... lại tăng cao, có khi gấp 4, 5 lần lúc bình thường. Ông khẳng định, lượng hàng xuất khẩu cho dịp tết năm nay không thể dưới vài chục container.
Không chỉ thực phẩm, những sản phẩm mang tính chất tinh thần như cây kiểng, tranh Đông Hồ cũng được kiều bào ưa chuộng, thường mua về để trang trí trong nhà. Năm ngoái, vựa cây kiểng Năm Đông của gia đình anh Ngô Thanh Quang tại Thủ Đức, TP.HCM, đã xuất khẩu 400 gốc mai sang Mỹ. Năm nay, anh cho biết, số lượng đặt hàng tăng cao hơn. Theo anh Quang, thị trường hoa mai tại Mỹ đang rất tiềm năng, cứ vài ngày lại có 6-7 chủ vựa bên đó gọi điện cho anh hỏi về thủ tục nhập khẩu mai vàng và muốn được mua hoa mai về bán.
Đại diện Công ty Thành Hải (Nhà Bè, TP.HCM), chuyên xuất khẩu nước mắm, nước tương, lá chuối sang Mỹ, cho biết, năm nay sẽ xuất thêm 2 container hàng mới gồm tranh (chủ yếu là tranh Đông Hồ) và hoa khô. Cũng theo Công ty này, có nhiều đơn hàng Công ty không thể cung cấp đủ lượng nên phải hợp tác với một số cơ sở khác để kịp thời gian xuất khẩu cho tết. Không chỉ vậy, Công ty Gia Thành (Bình Tân, TP.HCM), cũng chuyên xuất khẩu các mặt hàng truyền thống, còn được các siêu thị tại Mỹ bao tiêu sản phẩm trọn gói.
Tuy nhiên, theo nhận định của giới kinh doanh các mặt hàng này, lượng xuất khẩu đặc sản phục vụ những ngày Tết Nguyên đán của Việt Nam còn ít so với Thái Lan và Trung Quốc. Đây là 2 thị trường lớn xuất khẩu dưa muối, củ kiệu... sang Mỹ.
Doanh nghiệp Việt: đã ít tham gia lại không chủ động
Theo nhận định của giới kinh doanh, các cơ sở sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm xuất khẩu tại Việt Nam tham gia vào lĩnh vực xuất khẩu các mặt hàng đặc thù này rất ít, chỉ đếm được trên một bàn tay.
Theo tìm hiểu của ông Tòng, hàng đặc sản xuất khẩu sang Mỹ (củ kiệu, dưa muối, củ cải muối...) của các doanh nghiệp Việt Nam chỉ chiếm một phần rất nhỏ, khoảng 10%, so với các doanh nghiệp Thái Lan và các nước khác. “Người Thái tất nhiên là không thể làm được sản phẩm ngon như người Việt, nhất là về hương vị. Nhưng do không có đủ hàng Việt nên kiều bào đành sử dụng hàng Thái thôi”, ông nhận xét. Đó cũng là nguyên nhân khiến ông về nước kinh doanh lĩnh vực này. “Nhờ có làm ăn với thị trường Thái Lan nên tôi mới biết họ làm dưa muối, củ kiệu, cà mắm xuất sang cho người Việt bên Mỹ. Vì vậy, tôi quyết định về Việt Nam làm các sản phẩm này để xuất khẩu”, ông nói.
Ngoài Mỹ, Úc, New Zealand, theo ông Tòng, còn rất nhiều thị trường khác như Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản..., kiều bào chưa có cơ hội mua được những đặc sản này. Một phần vì chưa liên kết được và một phần là chưa có doanh nghiệp nào tìm hiểu sâu nhu cầu của các thị trường. Hơn nữa, nhu cầu về các sản phẩm đặc sản Việt của kiều bào ở hải ngoại không chỉ gói gọn trong mấy ngày tết, ngay cả ngày thường họ vẫn thích dùng.
Thực tế đã có một vài doanh nghiệp Việt Nam thành công khi khai thác thị trường trên, điển hình là Công ty MT Tiền Giang. Những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Công ty chỉ là “món nhà quê” của miền Tây mà lâu nay chẳng ai chú ý đến như bắp trái nguyên vỏ, bắp trái lột vỏ, bắp bào nhuyễn, khoai mì hấp, khoai mì luộc, khoai mì nghiền thành bột để nấu chè, chuối xiêm lột vỏ, chuối luộc, chuối bọc nếp nướng, chuối xắt lát... Thị trường mà MT Tiền Giang xuất khẩu chủ yếu là Mỹ, châu Âu, châu Úc và nhất là Hàn Quốc.
Bên cạnh đó, theo Công ty Thành Hải, vẫn còn một nguyên nhân khác khiến các sản phẩm đặc trưng của Việt Nam chưa tiếp cận nhiều với kiều bào: Doanh nghiệp Việt chưa chủ động tìm kiếm hợp đồng. Công ty này cho biết, hầu hết các hợp đồng xuất khẩu đều do Việt kiều giới thiệu và chủ động thực hiện, doanh nghiệp xuất khẩu trong nước chưa chủ động tìm kiếm và mở rộng đối tác ra nhiều nước.
Qua tiếp cận các doanh nghiệp chuyên xuất khẩu các mặt hàng này cũng cho thấy, hầu hết đều là những doanh nghiệp có mối quan hệ với doanh nghiệp kiều bào hoặc là Việt kiều về nước mở công ty xuất khẩu. Ví dụ như Công ty Gia Thành (Bình Tân) hay Mỹ Thành (Bình Chánh) đều có giám đốc là doanh nhân Việt kiều Mỹ. Giám đốc Công ty Thành Hải lại có mối quan hệ thân thiết với các ông chủ siêu thị tại Mỹ. Giám đốc Công ty MT Tiền Giang, ông Lâm Mac, cũng là Việt Kiều Mỹ, trước đây sống ở Tiền Giang Nguồn:
Nhịp cầu đầu tư Số lượt đọc:
156
-
Cập nhật lần cuối:
08/01/2010 04:58:56 PM | |  | Bài liên quan: |  | | | |
 | Bài đã đăng: |  | | |
|