Đúng là cuộc gặp gỡ của các nhà kinh tế, không “vòng vo Tam quốc”, xộc thẳng vào những vấn đề hai bên cùng quan tâm và thời gian tính từng phút. Một bên là hai nhà kinh tế vĩ mô hàng đầu Việt Nam, tiến sĩ Trần Đình Thiên (Viện Kinh tế Việt Nam) và tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh (Chương trình Fullbright Harvard tại TP.HCM); một bên là các doanh nhân trẻ.
Cuộc tọa đàm diễn ra vào một ngày giáp Tết Canh Dần, nhờ sáng kiến của Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội. Một bên thì quan tâm đến dòng chảy của chính sách vĩ mô hiện tại và tương lai để định ra phương hướng phát triển của doanh nghiệp (DN) mình. Một bên mong muốn có những chia sẻ từ thực tiễn của các DN để hoàn thiện tư duy trong các nỗ lực tư vấn cho chiến lược kinh tế nước nhà.
Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh khuyên các DN Việt Nam cần theo dõi sít sao nhịp đập của nền kinh tế thế giới, vì nó không những ảnh hưởng ngày càng lớn đến sự vận động của nền kinh tế đất nước nói chung mà còn đến từng số phận của mỗi DN. Con số dự báo của Ngân hàng thế giới cho thấy, tăng trưởng thương mại của thế giới trong năm 2010 là 4,3% và sẽ lên 6,2% vào năm 2011. Đây là những tín hiệu khả quan cho các nhà xuất khẩu Việt Nam, mặc dù bên cạnh đó là sự thách thức về năng lực cạnh tranh giữa các quốc gia.
Trong cuộc tọa đàm, cả hai chuyên gia kinh tế đều cho rằng nền kinh tế Việt Nam đã đạt được kết quả phục hồi ngoài dự đoán trong năm 2009, nhưng những khó khăn vô cùng lớn còn đang nằm ở phía trước. Cụm từ “dư địa chính sách hạn hẹp” được hai ông lặp đi lặp lại nhiều lần và dường như đây là thách thức lớn nhất trong việc điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ trong thời gian tới. Năm 2009 đã ngốn gần như sạch sẽ các “miếng võ” của chính sách vĩ mô để chống chọi với suy thoái kinh tế, như mở rộng thâm hụt cán cân thanh toán, mở rộng cung tiền, tăng cường đầu tư… Bài toán khó tìm lời giải của năm 2010 là ở chỗ chỉ tiêu tăng trưởng 6,5% và chỉ số lạm phát (CPI) 7% đã được Quốc hội thông qua. Để thực hiện các chỉ tiêu có tính pháp lệnh này, những “miếng võ” chính sách vĩ mô của năm 2009 khó có thể tiếp tục thực hiện. Chính vì vậy, các DN Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc khai thác sự hỗ trợ chính sách từ Chính phủ.
Sau khi phân tích số liệu của nhiều năm với năm 2009, tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh nhận định sức ép giảm giá đồng Việt Nam trong năm 2010 là rất lớn. Rủi ro về tỷ giá sẽ là một trong hai hoặc ba rủi ro lớn nhất mà các DN phải đề phòng trong năm 2010.
Nhiều DN cho rằng vài ba tháng tới, khi nguồn cung tiền từ gói kích cầu quay ngược dòng, nếu Nhà nước vẫn tiếp tục thắt chặt tín dụng để kiềm chế lạm phát thì việc thu hẹp sản xuất kinh doanh và phá sản của một loạt DN là khó tránh khỏi. Vậy con đường thoát của các DN khi tình huống đó xảy ra sẽ như thế nào?
Tiến sĩ Trần Đình Thiên kể một câu chuyện về sự ngạc nhiên của nhiều chuyên gia kinh tế nước ngoài bởi câu ngạn ngữ Á Đông “Cùng tắc biến, biến tắc thông”. Nền kinh tế Việt Nam từ nhiều năm nay đã chứng minh rằng câu ngạn ngữ này khá hiệu nghiệm. Ngay hồi đầu năm 2009, khi cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới ảnh hưởng tới Việt Nam, nhiều nhà kinh tế đã tiên đoán rằng, Việt Nam sẽ lún sâu vào cuộc suy thoái với nhiều chỉ số kinh tế rất đáng bi quan. Vậy mà “biến” một hồi, chỉ số tăng trưởng “vèo một cái” lên 6,2%, chỉ số CPI dưới 7%, không mấy ai có thể tưởng tượng nổi. Trong đó, tốc độ tăng trưởng trong khối kinh tế dân doanh là cao nhất, sau đó đến khối FDI, thấp nhất là khối kinh tế Nhà nước. Hy vọng sự năng động và tính hiệu quả cao của các DN dân doanh sẽ là liệu pháp hữu hiệu cho sự tồn tại của chính mình và góp phần tăng trưởng chung cho nền kinh tế cả nước trong năm 2010.
“Các kịch bản kinh tế năm 2010 và hành động của doanh nghiệp” là tiêu đề của cuộc tọa đàm nhưng khi dự báo các kịch bản, cả hai kinh tế gia đều khá thận trọng. Theo tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, khi nền kinh tế đất nước cùng một lúc còn nằm trong hai hệ điều hành, tập trung và cơ chế thị trường, thì mọi dự báo đều rất mạo hiểm. Tuy nhiên, có thể nhận định rằng, khi mục tiêu ổn định chính sách vĩ mô đang là ưu tiên số một của Chính phủ, thì những thay đổi lớn chỉ có thể hy vọng trong vài ba năm tới. Theo ông, chỉ số CPI trong năm 2010 không thể ở dưới con số 7% mà sẽ dao động ở quanh con số 10%; đồng tiền Việt sẽ mất giá khi tiếp tục phải nhập siêu, khi đó chắc chắn sẽ phải tăng lãi suất; sự phục hồi của đồng đô la ít có cơ hội nên vàng sẽ tăng giá trở lại…
Với những đánh giá “có tính cá nhân” như ông nói, ông khuyên các DN Việt Nam hãy bằng tài năng và sự nhạy bén của mình mà ra những quyết định cần thiết, trong khi các “khe hở” của chính sách vẫn còn khá nhiều. Số lượt đọc:
110
-
Cập nhật lần cuối:
04/05/2010 11:33:18 AM |