Ở tầm “vĩ mô”, biết nhận lỗi là biểu hiện của sự tự trọng cá nhân. Còn ở tầm “vi mô”, đó là minh chứng cho văn minh xã hội. Trong cách hành xử hàng ngày, chỉ khi biết nhận lỗi và tìm cách khắc phục thì con người ta mới dần hoàn thiện mình. Với việc điều hành doanh nghiệp cũng vậy, làm sếp không có nghĩa là cái gì… cũng đúng! Việc thừa nhận trách nhiệm của bản thân hay không tìm cách đổ tội cho cấp dưới không chỉ thể hiện văn hóa doanh nhân mà còn chứng tỏ bản lĩnh của người lãnh đạo…
Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt ngày nay, văn hóa doanh nghiệp chính là tài sản vô hình không thể thiếu của mỗi công ty. Văn hóa ấy được khơi nguồn và hình thành từ văn hóa doanh nhân - tức người đứng đầu doanh nghiệp. Cho dù là ở mô hình kinh tế nào thì cũng chẳng thể xây dựng được văn hóa doanh nghiệp, nếu người lãnh đạo cao nhất luôn nói một đằng, làm một nẻo. Vì cả khi mới khởi nghiệp lẫn lúc công ty đã phát triển bền vững thì hình ảnh cá nhân của người đứng đầu luôn đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng và gìn giữ hình ảnh của công ty. Với nội bộ, nhân viên sẽ nhìn vào cách hành xử của sếp để đặt lòng tin và làm theo. Còn với khách hàng, đối tác... họ sẽ lấy đó làm thước đo để đánh giá uy tín, đạo đức kinh doanh của mỗi doanh nhân. Không ai nắm tay tối ngày đến sáng. Phàm đã là con người thì đều có thề phạm sai lầm này hay thiếu sót nọ. Và sự thông cảm hay rộng lòng tha thứ từ mọi phía chỉ có được khi người phạm lỗi biết nhận ra sai lầm và có cách ứng xử phù hợp. Xét về một khía cạnh nào đó, thương trường ngày nay chính là một cuộc đấu trí đầy cam go, sẩy một li đi một dặm. Việc biết thừa nhận những sai sót, yếu kém của bản thân trong quá trình điều hành doanh nghiệp hay sự công tâm, bao dung, dám đứng ra nhận trách nhiệm khi cấp dưới làm sai để từ đó cùng tìm cách khắc phục chính là một trong những biểu hiện cụ thể của văn hóa doanh nhân.
Khi mới về điều hành một doanh nghiệp chuyên sản xuất thức ăn gia súc, T - bạn tôi đã rất sốc khi trong những cuộc họp công ty chỉ có anh và chủ tịch HĐQT... nói. Tất cả các giám đốc bộ phận và trưởng các phòng ban đều nhiệt tình ghi chép, nhưng ai cũng lặng thinh khi được hỏi ý kiến. Thậm chí, khi bị anh chỉ định phát biểu, giám đốc sản xuất cũng chỉ "bày tỏ cảm tưởng" và cam kết thực hiện đúng nội dung chỉ đạo của anh. Chưa hết, trong quá trình điều hành anh còn phát hiện cấp dưới của mình luôn tìm cách đùn đẩy trách nhiệm khi lỡ để xảy ra sai sót nào đó. Nhiều lúc, anh có cảm giác như họ đã chuẩn bị sẵn một tá lý do để bao biện cho sự yếu kém của mình.
Quyết tâm thay đổi thực trạng này, anh bỏ công tìm hiểu và được biết từ nhiều năm nay (qua hai đời tổng giám đốc), nhân viên ở đây đã thuộc nằm lòng câu Sếp luôn luôn đúng. Với cách điều hành theo kiểu áp đặt của hai vị giám đốc cũ, họ đã chọn cho mình một cách ứng xử "khôn ngoan" nhất là im lặng và phục tùng! Hậu quả là ai cũng có nỗi ấm ức riêng nhưng chẳng dám nói ra và không khí ở doanh nghiệp luôn ngột ngạt, thiếu sự gắn kết giữa các thành viên. Phải mất một thời gian khá dài, bằng nhiều chiêu thức khác nhau, từ thân tình đến nghiêm khắc, anh bạn tôi cải thiện được tình hình. Và bài học mà anh chia sẻ với tôi là: "Muốn cấp dưới tự giác nhận lỗi thì mình phải làm gương. Còn muốn được nhân viên tâm phục khẩu phục thì người lãnh đạo phải dũng cảm nhận trách nhiệm về mình khi cấp dưới làm sai chứ không phải là tìm cách quy hết lỗi cho họ rồi lạnh lùng xử phạt".
Dư luận từng rất bất bình trước hàng loạt vụ việc gây tổn thất nặng nề cho Nhà nước và nhân dân mà nguyên nhân là các cơ quan chức năng yếu kém dẫn đến dự báo sai . Có thể xem việc dự báo sai về tình hình cung cầu lương thực dẫn đến quyết định bất hợp lý trong việc xuất khẩu gạo, hay việc dự báo sai về tình hình thời tiết dẫn đến việc lúng túng trong khâu ứng phó với đợt mưa lũ lịch sử tại Hà Nội vừa qua là hai ví dụ điển hình. Và điều khiến dư luận bức xức hơn là trách nhiệm cụ thể của từng vị lãnh đạo cao nhất của các cơ quan chức năng có liên quan cuối cùng đều.. . nhẹ hều! ở các nước tiên tiến, văn hóa từ chức được xem là "đỉnh cao" của văn hóa nhận lỗi: Song thật tiếc là điều đó vẫn còn rất "xa xỉ" tại Việt Nam, nhất là trong khu vực công.
Gần đây, doanh nhân - doanh nghiệp đã được tôn vinh là "chiến sĩ xung kích của thời bình". Thiết nghĩ, trong tư thế tiên phong ấy, cộng đồng doanh nhân Việt cũng nên "đi trước một bước" trong hành trình xây đựng văn hóa nhận lỗi tại doanh nghiệp để từ đó dần tác động, làm thay đổi hành vi, cách hành xử của toàn xã hội . Văn hóa nhận lỗi sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu người phạm sai lầm chỉ nhận rồi để đó! Điều quan trọng là phải nỗ lực tìm cách khắc phục hậu quả đã gây ra. Nguồn:
Báo Doanh nhân Sài Gòn Số lượt đọc:
176
-
Cập nhật lần cuối:
31/03/2009 02:02:39 PM |