Các chiến lược rút lui khỏi thương

Đã đến lúc bạn không muốn phải tiếp tục điều hành doanh nghiệp của mình, bạn muốn người khác phải làm việc đó. Duy trì quyền sở hữu và chuyển giao quyền quản trị là một trong những vấn đề khó khăn nhất mà bất cứ một doanh nghiệp nào cũng đều phải đối mặt.

Tuy nhiên, thật trớ trêu khi hầu hết các chủ doanh nghiệp lại có rất ít sự chuẩn bị cho quyết định quan trọng và khó khăn này, vì có thể việc chuyển giao này chỉ diễn ra duy nhất một lần trong đời. Là chủ doanh nghiệp họ có thể có rất nhiều kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp, nhưng trái lại, họ lại có rất ít hoặc thậm chí không có kinh nghiệm gì về những việc cần phải làm và cần phải chuẩn bị cho sự ra đi của chính mình.

Bạn đang băn khoăn về điều này, đại loại như:

• Có nên bán doanh nghiệp của mình hay không?
• Nếu bán thì bán toàn bộ hay chỉ bán một phần?
• IPO như thế nào? (IPO: phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng)
• Đòn bẩy của kế hoạch cổ phẩn hóa nội bộ ESOP (Employee Stock Ownership Plan) ảnh hưởng như thế nào?
• Mức độ tái đầu tư vốn là bao nhiêu?
• Đâu là thời điểm thích hợp để bán?
• Định giá doanh nghiệp như thế nào?

Thêm vào đó là vô số những vấn đề như: mục tiêu bán doanh nghiệp và mục tiêu của người mua, thuế, ngân sách, tính hợp pháp của giao dịch; hình thức và cấu trúc của giao dịch.

Một số kinh nghiệm cho thấy khá khó khăn trong việc hỗ trợ các chủ doanh nghiệp tìm ra chiến lược ra đi hiệu quả (1) mỗi trường hợp là hoàn toàn khác nhau bởi vì mỗi người bán đều có mục đích khác nhau khi bán. Có thể chiến lược này là tối ưu cho trường hợp này, nhưng đem nó áp dụng vào trường hợp khác thì hoàn toàn không phù hợp. (2) Thêm nữa, kết quả tốt nhất phụ thuộc hoàn toàn vào những suy nghĩ thấu đáo và sự chuẩn bị kỹ lưỡng và của chủ doanh nghiệp.

Chúng tôi hy vọng qua bài viết này sẽ hướng dẫn các chủ doanh nghiệp hoạch định và thực thi chiến lược ra đi của mình.

• Phần đầu tiên sẽ hướng dẫn phác họa cơ cấu chiến lược – đó là thiết lập các mục tiêu khi bán doanh nghiệp và tầm quan trọng của việc xây dựng chiến lược hiệu quả trong thời gian ngắn.
• Phần tiếp theo sẽ hướng dẫn:

• Tìm người mua thích hợp: có rất nhiều loại người mua. Làm sao tìm hiểu được mục tiêu của người mua là một trong những yếu tố then chốt. Kỳ vọng về quyền quản lý. Lựa chọn hình thức và cơ cấu giao dịch phù hợp. Tương đồng hóa mục tiêu giữa người bán và người mua.
• Chuẩn bị doanh nghiệp trước khi bán: cân nhắc việc định giá doanh nghiệp. Chọn đúng thời điểm để bán. Rà soát toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp và thực hiện các hành động hiệu chỉnh trước khi bán. Nhân sự sẽ được giải quyết như thế nào trước, trong, và sau cuộc giao dịch.
• Quá trình thương thảo: Quản lý quá trình soát xét doanh nghiệp (Managing the due diligence process). Phát huy tối đa hiệu quả của tư vấn. Thương thuyết và chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống. Lưu ý các bẫy do bên kia đặt ra. Cơ cấu thuế phải nộp.
• Sau khi thực hiện giao dịch: làm sao quản lý hiệu quả các vấn đề liên quan đến tài sản sau khi bán. Cân nhắc đất, nhà xưởng và các nghĩa vụ thuế. Làm sao để kiểm soát hết các vấn đề của chiến lược ra đi.

Chuyển nhượng quyền sở hữu xảy ra có thể bởi một trong các lý do sau:

Nghỉ hưu: Nghỉ hưu là lý do phổ biến. Vì đây là một vấn đề nhạy cảm và liên quan nhiều đến tài chính của doanh nghiệp, nên chủ các doanh nghiệp thường không có sự chuẩn bị trước và chưa cân nhắc một cách thận trọng về việc chuyển nhượng này, mãi cho đến khi họ “bị bắt buộc” làm điều đó (tuổi cao, hoặc bệnh).

Áp lực cạnh tranh: Đối với nhiều chủ đầu tư, áp lực cạnh tranh càng cao thì doanh nghiệp của mình càng cần phải củng cố lại, cắt giảm chi phí sản xuất, tăng khả năng chiếm lĩnh thị trường để đạt tính kinh tế nhờ quy mô. Nhiều doanh nghiệp nhờ vào những kinh nghiệm đã có trong một khu vực thị trường nhỏ để từ đó luân chuyển vốn đến những thị trường đầy hứa hẹn khác trên toàn cầu.

Chủ doanh nghiệp qua đời/ gặp phải các vấn đề khó khăn về tài chính: Trong trường hợp này, chủ doanh nghiệp bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài khi chuyển nhượng. Cả hai yếu tố qua đời/ khó khăn về tài chính kể trên đều mang tính đột ngột dẫn đến việc chuyển nhượng.

Nói chung, các trường hợp nói trên đều dẫn đến việc chuyển nhượng mà hiệu quả của việc chuyển nhượng thường dưới điểm cực thuận. Mục tiêu của chuỗi bài viết này là cung cấp kiến thức cho những ông chủ có thể sẽ bán doanh nghiệp của mình để họ có thể chủ động hơn, làm tăng khả năng kiểm soát quá trình chuyển nhượng nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong chuyển nhượng

Điều đó còn tùy.

Cả hai đứa con đã trưởng thành của bạn đều không muốn tiếp quản việc kinh doanh của bạn. Trong khi việc kinh doanh thì đang rất tốt, cho nên bạn nghĩ đến việc bán nó đi sớm. Bạn có nên làm vậy không?

Điều đó còn tùy.

Bạn đang nghĩ đến việc bán doanh nghiệp của mình trong vòng một hoặc hai năm tới. Bạn đã tìm được người mua tiềm năng, và đã thỏa thuận được giá cả hợp lý. Liệu bạn có bán không? Liệu mức giá đã thỏa thuận là phù hợp?

Điều đó cũng còn tùy.

Thực tế doanh nghiệp và cuộc sống thực tại của bạn thì rất khác nhau theo cách riêng của nó. Cho dù bất cứ gì đi chăng nữa, bạn sẽ có một vụ mùa bội thu khi và chỉ khi bạn đã chuẩn bị kỹ lưỡng và suy nghĩ thấu đáo về các mục tiêu và các ưu tiên hàng đầu của bạn.

Mục tiêu phải bao gồm các yếu tố tài chính (tính thanh khoản, giá bán, thuế…) và các yếu tố phi tài chính (sự kế vị, tài sản, danh tiếng, nhân sự, các cổ đông có liên quan, động lực gia đình, và các yếu tố khác…).

• Tôi có muốn tham gia quản lý doanh nghiệp của mình không? Nếu có thì trong bao lâu?
• Tôi có muốn nắm giữ cổ phần sau khi bán không?
• Liệu tôi đã nhận biết điều gì là quan trọng với tôi lúc này chưa? Ví dụ như tôi có muốn tối đa hóa số tiền từ việc bán doanh nghiệp của mình hay không? Hay có vấn đề nào khác còn quan trọng đối với tôi hơn đơn giản là tiền?
• Tôi muốn bán doanh nghiệp của mình cho ai? Thành viên gia đình, các nhà đầu tư tài chính hay đối thủ cạnh tranh? Tôi đã cân nhắc đến điều đó hay chưa?
• Tôi có muốn giới hạn doanh nghiệp của mình trong phạm vi gia đình?
• Có nhân viên nào trong công ty mà tôi muốn tưởng thưởng cho sự đóng góp của họ trong suốt thời gian qua không?
• Doanh nghiệp của tôi hiện đã có đủ đội ngũ chuyên gia quản lý cần thiết cho sự phát triển tiếp tục trong tương lai hay không?
• Doanh nghiệp của tôi hiện có cấu trúc vốn và tài sản hợp lý để có thể tiếp tục thu lợi từ những cơ hội trong tương lai không?

Để trả lời những câu hỏi này, bạn cần phải có một cái nhìn toàn diện về chiến lược phát triển trong tương lai của doanh nghiệp mình. Bất cứ quyết định nào đều cho bạn kết quả là sự thấu hiểu hơn về doanh nghiệp của chính mình. Từ đó, bạn có thể lựa chọn chiến lược ra đi phù hợp nhất với các điều kiện và nhu cầu của bạn.

Thông thường, cuộc sống và công việc của chủ doanh nghiệp đan xen lẫn nhau, cho nên rất khó để chủ doanh nghiệp có thể đánh giá một cách khách quan hiệu quả và giá trị tài sản của mình. Bước đầu tiên trong việc xác định giá trị doanh nghiệp là xác định rõ: điều gì thực sự tạo nên giá trị?

Các yếu tố tạo nên giá trị rất thực và có thể quan sát được thông qua các hoạt động thông thường của công ty. Đây cũng chính là những yếu tố làm tăng giá trị doanh nghiệp trong mắt người mua.

• Sự hỗ trợ từ phía bên bán sau khi bán doanh nghiệp;
• Chất lượng và danh tiếng của doanh nghiệp;
• Dòng ngân lưu và lợi nhuận;
• Các mối quan hệ khách hàng;
• Xu hướng phát triển của các sản phẩm/ dịch vụ chủ lực của doanh nghiệp;
• Mạng lưới phân phối;
• Sở hữu trí tuệ (bằng phát minh sáng chế, đăng ký thương hiệu, nhãn hiệu…);
• Chất lượng của đội ngũ quản lý;
• Công nghệ;
• Con người và các tài sản vô hình khác.

Một khi các yếu tố tạo nên giá trị được xác định rõ, chủ sở hữu có thể đánh giá khả năng tác động của các yếu tố này, và bắt đầu hành động để củng cố chúng. Ví dụ: một hệ thống cần được nâng cấp để tiếp tục phát triển, doanh nghiệp cần chú trọng thêm các hoạt động ngoài sản xuất. Từ đó, bản cân đối kaế toán và bảng lưu chuyển tiền tệ cần phải được cải tiến, có thể thông qua việc cắt giảm chi phí, hay tái cấu trúc tài khoản nợ. Thêm nữa, đội ngũ quản lý cũng cần được cải tiến.

Sẽ rất khôn ngoan và thận trọng nếu chủ doanh nghiệp mời một tổ chức thứ ba có thể tin tưởng được hỗ trợ việc định giá này...

Vấn đề nhân sự và quyết định chuyển nhượng doanh nghiệp: Chiến lược rút lui khỏi thương trường (“chiến lược ra đi”) được xem là hiệu quả khi có tính toán và xem xét đến sự ảnh hưởng đối với đội ngũ nhân sự khi chuyển nhượng doanh nghiệp. Vấn đề cần xem xét có thể là các giải pháp giữ lại đội ngũ quản lý cốt cán cũng như những đảm bảo đối với cả đội ngũ nhân sự. Ngoài ra, một chiến lược được xem là thật sự hiệu quả khi nó quản trị được sự thay đổi và triển khai được các giải pháp quản lý mới phù hợp với sự thay đổi.

Đánh giá thành tích: Quy trình chuyển đổi doanh nghiệp là cơ hội duy nhất cho người chủ doanh nghiệp có một cái nhìn khác về thế mạnh của doanh nghiệp, xác lập mục tiêu mới, nhận biết nhu cầu về nhân lực và đáp ứng nhu cầu đó. Làm được như thế và thể hiện rõ trong cá công cụ quản lý sẽ mang đến cho các nhà đầu tư tiềm năng sự đánh giá rất lạc quan về doanh nghiệp, và chính vì thế giá trị của doanh nghiệp cũng sẽ tăng lên.

Phổ biến thông tin một cách hiệu quả: Ngay trong giai đoạn đầu khi hình thành kế hoạch chuyển nhượng hay sáp nhập doanh nghiệp, phổ biến thông tin là một vấn đề quan trọng. Trong giai đoạn này, điểm mấu chốt là phải xác định được nhóm nhân sự cần thực sự quan đến quá trình chuyển nhượng hay sáp nhập doanh nghiệp vì những lý do sau đây:

• Tránh sự liên đới không cần thiết đối với những nhân viên khác;
• Dễ dàng quản lý tính nhất quán của luồng thông tin cung cấp cho các nhà đầu tư tiềm năng;
• Để cho các nhà đầu tư tiềm năng thấy được các cá nhân này cũng là những cá nhân đầy trách nhiệm đóng góp cho sự thành công của doanh nghiệp, qua đó sẽ tạo ra một giá trị nhất định cho doanh nghiệp.

Có thể nói tác động của việc chuyển nhượng hay sáp nhập doanh nghiệp là tích cực hay tiêu cực phụ thuộc vào mức độ quản lý sự chuyển tiếp như thế nào. Đôi khi sẽ phát sinh vấn đề đối với nguồn nhân lực do sự thiếu minh bạch về sự thay đổi của doanh nghiệp vì họ lo sợ có sự thay đổi trong công việc hay lo sợ mất việc làm trong quá trình tái cơ cấu/ mua bán doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc chuyển nhượng hay sáp nhập doanh nghiệp cũng sẽ có những tác động tích cực lên nguồn nhân lực khi kế hoạch chuyển giao được thông tin một cách kịp thời và hiệu quả. Có trường hợp nhân viên sẽ làm việc tận tâm hơn để chứng minh khả năng của mình đối với Ban giám đốc mới. Ngoài ra các nhà quản lý mới cũng thường có chủ ý xem xét các vấn đề nhân sự hơn so với những người tiền nhiệm bởi vì vấn đề này có thể mang lại những hiệu quả và luồng sinh khí mới cho doanh nghiệp.

Các phương án cho chiến lược rút lui khỏi thương trường: Lập kế hoạch: Một kế hoạch giải quyết vấn đề một cách hiệu quả sẽ tạo ra giá trị đá ng kể cho vị thế của doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp càng sớm hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của một kế hoạch hiệu quả thì họ sẽ càng nắm chắc cơ hội thành công trong tương lai.

Mặc dù có nhiều phương thức để chuyển nhượng quyền sở hữu, nhưng thông thường nhất là bán hay chyển nhượng quyền sở hữu trong phạm vi gia đình, nhóm nhân viên hoặc bán cho bên thứ ba. Những phương án khác có thể là bán một phần sở hữu, tái cấu trúc vốn, phát hành cổ phiếu lần đấu hay cổ phần hóa nội bộ. Các phương án này cho phép giữ lại một phần sở hữu nhất định hoặc kể cả việc nắm quyền chi phối. Tuy nhiên, đối với mỗi phương án sẽ có những vấn đề khách nhau cần phải quan tâm.

Bán cho gia đình: Một doanh nghiệp tư nhân thường là kết quả của một đời làm việc của người chủ và người sáng lập. Do đó khi về già, người chủ doanh nghiệp thường mong muốn các thành viên trong gia đình hay những người thừa kế tiếp tục thừa hưởng những thành quả lao động đó. Tuy nhiên các nhân viên và quản lý không phải là thành viên của gia đình sẽ đặt vấn đề về việc chuyển nhượng quyền sở hữu của doanh nghiệp. Thậm chí kể các các thành viên trong gia đình nhưng trong doanh nghiệp cũng có thể lên tiếng phản đối. Các nhân viên chủ chốt rất quan tâm đến vấn đề ai là người kế tục điều hành doanh nghiệp. Những vấn đề trên được quan tâm càng sớm thì sẽ càng có những giải pháp thỏa đáng.

Bán cho đối tác hay người đồng sở hữu: Khi đối tác hay người đồng sở hữu mua lại doanh nghiêp thì thỏa thuận chuyển quyền sở hữu cần bao gồm các qui định về hình thức (chẳng hạn như chỉ là quà tặng hay thừa kế); đối tượng chuyển nhượng (ví dụ như chỉ những thành viên trong gia đình hoặc những người sở hữu hiện hành); giá cả chuyển nhượng (có thể tính theo công thức thông thường hay tiến hành định giá). Các qui định này nhằm giới hạn quyền mua cổ phần của những người đồng sở hữu hoặc hay các công ty khác nếu có ai đó cố tình bán hay chuyển nhượng cổ phần ngoài phạm vi cho phép.

Bán cho nhân viên: Đôi khi việc lựa chọn nhân viên trở thành người quản lý kế tục sẽ là một quyết định hợp lý nhất. Tuy nhiên, người được lựa chọn phải liên quan đến công tác điều hành thường nhật của doanh nghiệp, và phải bảo đảm rằng nhân viên sẽ tiếp tục duy trì kinh doanh sau khi người chủ ra đi. Bởi vì nếu nhân viên được lựa để kế tục cũng ra đi, đặc biệt là khi họ đầu quân cho một đối thủ cạnh tranh nào đó thì quả là một điều thật tệ hại.

Bán cho bên thứ 3: Thông thường cách đơn giản nhất để chuyển quyền sở hữu là bán cổ phiểu ra bên ngoài cụ thể là bán cho các doanh nghiệp cổ phần lớn hơn. Cách này tuy phổ biến nhưng có thể gặp rất nhiều rắc rối và những hậu quả khó lường trước được. Một vài nhà đầu tư có thể sẽ không có đủ nguồn lực tài chính sẵn có để nắm giữ hết cổ phần, và có thể sẽ dựa vào một chủ đầu tư khác chuyên bán trả góp hoặc bảo lãnh một phần nợ vay phát sinh. Cách mua bán này tạo cơ hội cho chủ đầu tư riêng lẻ đa dạng hóa nguồn vốn kinh doanh. Điều này có ưu điểm hơn là các doanh nghiệp gia đình. Vì doanh nghiệp gia đình có thể mất đi sự làm việc độc lập hoặc không thể định hướng nghề nghiệp cho các thành viên tham gia kinh doanh trong gia đình. Do đó việc bán cổ phiếu ra bên ngoài có thể giúp cho việc thay đổi những nhân viên chủ chốt, khách hàng và nhà cung cấp.

Phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO): Cổ phần hóa mô tả quy trình bán cổ phiếu ra công chúng (bao gồm cổ phiếu thông thường, ưu đãi, hoặc trái phiếu) của doanh nghiệp tư nhân. Việc cổ phần hóa chỉ được nghĩ đến khi nguồn tài chính dành cho phát triển kinh doanh vượt quá khả năng vay nợ. Thông thường chi phí cho một hoạt động của doanh nghiệp là khổng lồ, và điều này càng gia tăng khi qui mô hoạt động của doanh nghiệp càng lớn. Do đó, việc “cổ phần hóa” thật sự là một giải pháp hấp dẫn. Ngoài ra khi còn là một doanh nghiệp nhỏ lẻ, luôn tồn tại nhận thức sai lầm về khối lượng quyền lực đang nắm giữ. Tuy nhiên, quyết định cổ phần hóa phải được phân tích một cách sâu sắc, và những thuận lợi cũng như bất lợi phải được đánh giá một cách thận trọng.

Cổ phần hóa nội bộ: Kế hoạch cổ phần hóa nội bộ là một kế hoạch “nghỉ hưu” hoàn hảo nó cho phép nhân viên được sở hữu một phần của doanh nghiệp. Kế hoạch cổ phần hoá nội bộ có thể được thực hiện bằng nhiều hình thức như khấu trừ vào thu nhập sau thuế của nhân viên cho phần cổ phiếu sở hữu hay tương ứng với khoản tiền dung mua mua cổ phiếu. Tổng quỹ lương là tiêu chí quan trọng để đánh giá kế hoạch cổ phần hoá nội bộ, nó quyết định qui mô của kế hoạch cổ phần hoá nội bộ, tương ứng với sức mua cồ phần thông qua kế hoạch này.

Lợi ích từ việc bán cổ phần bao gồm vốn trước thuế từ nguồn cổ phần hoá, phần thuế lưu hồi cho khoản lợi nhuận từ việc bán cồ phần và nguồn quỹ lợi nhuận từ việc bán cổ phần.

Tuy nhiên, cổ phần hóa hay phát hành cổ phiếu nội bộ chỉ là hai (02) trong nhiều phương án phù hợp trong những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể nào đó. Do đó, nó có thể sẽ không thích hợp cho tất cả tình huống.

Dù thế nào đi nữa, cuối cùng rồi mọi doanh nghiệp cũng phải đối phó với vấn đề ra đi của chủ doanh nghiệp, phần lớn các doanh nghiệp tư nhân không có sự chuyển tiếp hiệu quả hoặc là không có kế hoạch thanh toán tài chính một cách thỏa đáng. Chủ doanh nghiệp tư nhân thường xuyên trì hoãn việc thực hiện kế hoạch này bởi vì họ bị nhu cầu công việc thúc ép từng ngày, hoặc là họ cảm thấy khó khăn để xác định thời điểm để nghĩ về việc rút lui khỏi thương trường.

Chính vì vậy nhiều doanh nghiệp thường phản ứng một cách tự nhiên khi thời khắc cho việc lên chiến lược thu hoạch đã đến.

Một chiến lược thu hoạch được xem là có hiệu quả phải bắt đầu rất lâu trước khi việc rút lui thực sự diễn ra. Giá trị sẽ được tối ưu hoá khi kế hoạch rút lui có tính chủ động. Một kế hoạch rút lui với khung thời gian từ 2 đến 5 năm cho phép doanh nghiệp có thể:

• Chứng minh cho các nhà đầu tư tiềm năng rằng công ty có mối quan hệ lâu dài với khách hàng và cả nhà cung cấp. Hơn nữa, nó còn có đủ thời gian để bảo đảm có một đội ngũ quản lý hiệu quả trước khi chuyển giao, điều này sẽ làm giảm sự lo lắng từ các nhà đầu tư về sự phụ thuộc của doanh nghiệp vào chủ sở hữu trước;
• Thay đổi kế hoạch chiến lược (ví dụ: lựa chọn khách hàng, thị trường) với việc tập trung tạo thêm một tài sản thật hấp dẫn;
• Sắp xếp các vấn đề tài chính. Vì bất kỳ nhà đầu tư tiềm năng nào cũng chú trọng tới các báo cáo tài chính mà doanh nghiệp trong những năm qua. Các báo cáo tài chính còn dùng để tìm hiểu về quá trình hoạt động vừa qua của công ty để những rủi ro và lợi ích cho các đầu tư tiềm năng. Thiết lập những báo cáo hàng quý hoặc tháng để giúp cho người mua tương lai hiểu được những quy luật then chốt và các công cụ được dùng để quản lý hoạt động kinh doanh;
• Xây dựng được một thông điệp xung quanh vấn đề chất lượng hoạt động; và tiên liệu những vấn đề mà các nhà đầu tư tiềm năng có thể quan tâm;
• Bắt đầu việc xem xét ai có thể sẽ là nhà đầu tư lý tưởng. Nhờ việc am hiểu tốt về hành vi và thái độ của nhà đầu tư, chủ sở hữu có thể xác định được phương cách nào tối ưu hoá giá trị.
• Nhận thức đúng đắn ưu & nhượt điểm của doanh nghiệp. Người chủ doanh nghiệp càng am hiểu về thế mạnh của doanh nghiệp mình thì sẽ có được nhihê2u lợi thế torng việc đàm phán với các nhà đầu tư tiềm năng. Hơn nữa, nhận biết về điểm mạnh còn có thể vực dậy tình trạng yếu kém, nêu cao được giá trị và và là vấn đề đểm xem xét, quyết định đầu tư;
• Chuẩn bị và thực thi được qui trình chuyển nhượng doanh nghiệp một cách chặt chẽ, điều này cũng tạo cho bên chuyển nhương một vị thế tốt khi các nhà đầu tư tiến hành phân tích, đáng giá và thương thảo.

Mỗi một bước nêu trên sẽ được thảo luận một cách cụ thể và chi tiết trong phần tiếp theo của loạt bài này.

Giới thiệu: Chúng tôi đã thiết định các khái niệm như Nhận biết giá trị của cổ đông; Các chiến lược rút khỏi thị trường để giúp các chủ doanh nghiệp tư nhân xây dựng và thực hiện chiến lược rút khỏi thương trường một cách hiệu quả.

Phần 1: Quyết định bán, phần này lý giải tại sao giá trị lại được nâng cao khi chủ doanh nghiệp có kế hoạch rút lui khỏi thị trường. Điều này có lẽ bắt đầu từ quá trình xác định mục đích và mục tiêu của doanh nghiệp cũng như của cá nhân chủ doanh nghiệp. Những mục đích và mục tiêu này quyết định chiến lược rút khỏi thị trường tốt nhất và giúp lựa chọn nhà đầu tư phù hợp nhất.

Phần 2: Lựa chọn nhà đầu tư phù hợp, doanh nghiệp được phân tích dưới góc độ của nhà đầu tư tiềm năng. Do đó việc xác định được mục đích của mỗi nhà đầu tư sẽ giúp chủ doanh nghiệp lựa chọn nhà đầu tư và phương thức giao dịch bảo đảm tốt nhất cho lợi ích của doanh nghiệp. Phần này giúp chủ doanh nghiệp hiểu sâu về các phương thức mua bán khác nhau, ưu và nhược điểm của mỗi loại phương thức và giải thích lý do ưu tiên chọn lựa các phương thức này theo quan điểm của chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư. Phần này cũng nhấn mạnh về các yếu tố động lực quan trọng về giá trị mà các nhà đầu tư thường quan tâm nhất từ trước đến nay.

Hiểu biết tốt hơn về những vấn đề này, các chủ doanh nghiệp có thể bất đầu suy tính việc bán doanh nghiệp với giá cao nhất. Sự chuẩn bị và triển khai chiến lược rút khỏi thị trường một cách hiệu quả là các chủ đề thảo luận tiếp theo trong loạt chuyên đề này. Phần Củng cố Doanh nghiệp để chuyển nhượng sẽ thảo luận các vấn đề như đánh giá và thẩm định giá trị doanh nghiệp, xác định thời điểm thích hợp để bán doanh nghiệp, thực hiện các bước kiểm tra và điều chỉnh trước khi bán doanh nghiệp, tổng hợp các thông tin liên quan và kết quả phân tích tài chính, thực hiện qui trình phân tích, đánh giá và công bố các thông tin liên quan đến việc bán doanh nghiệp, đánh giá và phân tích qui trình theo đạo luật Sarbanes- Oxley, quản lý các vấn đề nhân sự. Qui trình Mua Bán, phần này bao gồm các nội dung về qui trình phân tích, đánh giá và công bố các thông tin liên quan đến việc bán doanh nghiệp, sử dụng chuyên gia tư vấn một cách hiệu quả, thương thuyết và quyết định bán, phòng tránh những cạm bẫy, và cấu trúc giao dịch mua bán đảm bảo hiệu quả về thuế. Các vấn đề sau khi thực hiện giao dịch mua bán, phần này thảo luận các vấn đề liên quan đến hoạch định về thuế và tài sản, quản lý tài sản cá nhân một cách hiệu quả sau khi bán doanh nghiệp và phương thức quản lý các tác động của các chiến lược rút khỏi thị trường.

Phân tích doanh nghiệp dưới góc độ của nhà đầu tư tiềm năng: Bất cứ nhà đầu tư tiềm năng nào cũng tìm kiếm các chỉ tiêu định lượng và đinh tính về điểm mạnh và sự thành công của doanh nghiệp. Các chỉ tiêu này bao gồm lợi thế cạnh tranh trên thị trường, sự đa dạng của các loại khách hàng, và chiến lược kinh doanh vững chắc. Thậm chí khi nhà đầu tư có ý định đưa nhóm quản lý cấp cao vào thì các điểm mạnh và chuyên môn của nhóm quản lý này sẽ trở thành lĩnh vực trọng tâm cần quan tâm. Các vấn đề về nguồn nhân lực và nguồn lực càng trở nên quan trọng hơn trong thị trường mang tính cạnh tranh và toàn cầu hóa.

Tuy nhiên, mỗi nhà đầu tư tiềm năng sẽ có những cách nhìn khác nhau khi xem xét giá trị của các yếu tố này. Để hiểu tốt hơn về triết lý của nhà đầu tư tiềm năng về những gì tạo nên giá trị, chủ doanh nghiệp cần phải hiểu phương thức mà nhà đầu tư sẽ đánh giá doanh nghiệp của mình như là doanh nghiệp có tiềm năng để mua. Ngoài ra, các yếu tổ chủ lực về giá trị cụ thể sẽ khác nhau tùy theo mỗi nhà đầu tư. Một số yếu tố chủ lực này sẽ được đánh giá một cách khách quan, một số khác thì theo chủ quan.

Để nắm bắt và hiểu tốt nhất về giá trị chủ quan (giá trị được nâng cao theo quan điểm của một cá nhân hoặc một nhóm nhà đầu tư cụ thể), chủ doanh nghiệp cần phải hiểu ba lĩnh vực khác nhau của nhà đầu tư:

• Sân chơi chiến lược – có thể bao gồm các đối thủ cạnh tranh hiện có, hoặc một doanh nghiệp nào đó đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực kinh doanh này;
• Tiềm năng hợp nhất các nhà đầu tư tiềm năng có thể nghiên cứu mạng lưới phân phối để tìm kiếm khả năng hợp nhất.
• Các nhà đầu tư tài chính – các nhà đầu tư cơ hội có thể có hoặc không có chuyên môn trong lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp nhưng họ quan tâm đến việc đầu tư vốn và cân đối hoạt động theo vốn vay dựa trên những đánh giá mang tính chất ngắn hạn và trung hạn về giá trị doanh nghiệp hay giá trị sau khi hợp nhất thành những tập đoàn lớn hơn.

Vấn đề quan trọng là chủ doanh nghiệp cần phải hiểu các mục tiêu của từng nhà đầu tư tiềm năng và phương thức mà các nhà đầu tư tiềm năng này xây dựng chiến lược và thực hiện qui trình chuyển nhượng doanh nghiệp.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang