Nghề giám đốc

Khi giám đốc là chức vụ

Sau 1975, các công ty, xí nghiệp chỉ sản xuất theo chỉ tiêu kế hoạch do cấp trên giao xuống. Giám đốc thường được đề cử theo tiêu chuẩn có quá trình công tác và nhất thiết phải là Đảng viên. Trong cơ chế đó giám đốc là một chức vụ (chính quyền) kèm theo những quyền lợi tương ứng. Tuy nhiên, về mặt tổ chức, mọi quyết định liên quan đến nhân sự phải do bộ tứ (chính quyền, Đảng, Đoàn và Công đoàn) giải quyết. Như vậy, chức vụ giám đốc thể hiện qua quyền hành xử từ các nghị quyết của cơ sở. Việc kinh doanh lỗ hay lãi không ảnh hưởng đến sự tồn tại của giám đốc.

Bước vào thời kỳ mở cửa (1989), các giám đốc quốc doanh “rụng” dần vì không theo kịp với thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Các chương trình đào tạo trong và ngoài nước đã bắt đầu nhắc đến môn “quản trị knh doanh”, từ “tiếp thị” bắt đầu xuất hiện và các chương trình “hậu mãi” như bảo hành bắt đầu ăn khách. Tối tối, tại các trung tâm đào tạo người ta thấy xuất hiện những giám đốc thức thời theo học các lớp về kinh tế để bổ sung kiến thức. Một số cán bộ, đảng viên chủ chốt được cử đi học tại chức hoặc tu nghiệp ở nước ngoài về lĩnh vực kinh doanh. Nhiều luồng tư tưởng xuất hiện và những cuộc tranh cãi về năng lực điều hành của giám đốc bắt đầu bùng nổ. Tại tòa án thường được nghe bào chữa cho các vụ án kinh tế bằng những câu “do năng lực giới hạn, kiến thức thiếu thốn dẫn đến những sai lầm đáng tiếc”.
Câu kết luận chung là các giám đốc chưa được đào tạo nên điều hành chỉ dựa theo kinh nghiệm và cảm tính chủ quan.

Hãy trả lại nghề giám đốc

Từ khi các doanh nghiệp nước ngoài bắt đầu đăng báo tuyển dụng chức danh giám đốc, nhiều người cảm thấy ngỡ ngàng, nhưng lúc này đã có những người được đào tạo chính quy từ các trường kinh doanh, các trường quản trị danh tiếng như Harvard, Oxford, Cambridge, Melbourne về nước để tham gia đội vào đội ngũ “giám đốc làm thuê”. Giám đốc lúc này không chỉ là một chức vụ có nhiều quyền lợi mà phải kèm theo trách nhiệm cụ thể: làm ăn hiệu quả và tháng tháng giám đốc nhận lương như những nhân viên khác trong công ty, xí nghiệp. Khi thua lỗ hoặc không thể hiện được khả năng lãnh đạo, không lập được kế hoạch phát triển thì giám đốc vẫn bị sa thải. Theo định kỳ hàng năm hoặc theo nhiệm kỳ 2-3 năm giám đốc lại phải ký hợp đồng lao động.

Lương giám đốc lúc này không còn ở mức độ cào bằng với nhân viên (thậm chí đã có lúc thấp hơn công nhân do áp dụng lương khoán) mà bắt đầu có sự cách biệt lớn từ 5-20 lần. Sự tuyển chọn lúc này thông qua hình thức phỏng vấn và các công ty tư vấn như Price Waterhouse, A.C.Nielsen, KPMG... đảm nhiệm việc tuyển chọn.
Dù xuất thân từ đâu, dù trình độ nghiệp vụ cỡ nào, các giám đốc cũng không thể thành công nếu thiếu sự hợp tác của cấp dưới. Nói cách khác, giám đốc là người vạch kế hoạch hoạt động sau đó bố trí nhân sự phù hợp và giám sát tiến trình thực hiện kế hoạch, đôn đốc nhân viên theo đúng tiến độ, điều chỉnh kịp thời khi có mọi thay đổi. Giám đốc lúc này phải biết đặt quyền lợi của đơn vị lên trên hết vì nó bao gồm cả quyền lợi cá nhân (sự tồn tại và lương, thưởng).

Xã hội ngày càng phát triển, sự chuyên nghiệp đòi hỏi ngày càng cao. Do đó, nghề giám đốc cần được cộng đồng xã hội thay đổi cách nhìn: hãy trả giám đốc trở về đúng vị trí xã hội là một nghề như muôn vàn nghề khác chứ đừng ràng buộc như một chức vụ được phân công kèm nhiều quyền lợi nhưng thiếu trách nhiệm để đến nỗi nhiều tiền của phải lãng phí, nhiều đơn vị đóng cửa vì lỗ hay nhà nước vẫn phải liên tục bao cấp đổ thêm vốn bù lỗ (từ tiền thuế do dân đóng góp). Trong bước đường khởi sự dựa trên nguồn vốn tư nhân, vốn dân doanh, chúng ta càng trân trọng những vị giám đốc dám xem đây là một nghề, đã là nghề thì phải qua đào tạo và không ngừng tự học hỏi, cập nhật kiến thức để theo kịp đà tiến triển của xã hội.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang