Mười sáu năm ở Việt Nam, lấy vợ người Việt, thích nghe cải lương, ăn bún, phở, nước mắm, thích đi chùa..., Rick Mayo Smith tự đánh giá mình đủ “tiêu chuẩn” là người Việt Nam và xác nhận: “Việt Nam là quê hương thứ hai của tôi”.
Là sáng lập viên kiêm Tổng giám đốc Indochina Capital từ năm 1999, nhưng Rick được mọi người nhắc đến nhiều hơn trong vai trò Chủ tịch đầu tiên của Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam. Nhắc lại vai trò này, Rick đưa cho tôi một khung hình lồng kính cẩn thận, tự hào giải thích: “Đây là lá thư của Đại sứ Lê Văn Bàng viết từ Mỹ, gửi cho tôi từ năm 1995 để cảm ơn về việc tôi đã nỗ lực giúp hai nước Việt - Mỹ cải thiện quan hệ ngoại giao".
* Cụ thể ông đã làm gì để thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ, thưa ông?
- Năm 1994, để tạo nền tảng cho các hoạt động kinh doanh của Mỹ tại Việt Nam cũng như làm cầu nối thúc đẩy quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt - Mỹ nhanh chóng trở lại bình thường, tôi đã tập hợp sáu người Mỹ và thành lập Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại TP.HCM. Lúc đó, tại Mỹ, tôi phải làm việc với rất nhiều cơ quan chính quyền, kể cả cảnh sát để cho tổ chức này được hoạt động.
Sau khi được Chính phủ chấp thuận, tôi và một số thành viên Phòng Thương mại Hoa Kỳ liên tục đến gặp các nghị sĩ, thành viên Quốc hội Mỹ, kể cả viết thư cho Tổng thống Bill Clinton để vận động hành lang. Trong số đó cũng có một vài Thượng nghị sĩ, như ông Kerry, tỏ ra có thiện chí, thích và rất muốn đến Việt Nam.
Ngược lại, cũng có một bộ phận dân chúng Mỹ, vài nhân vật trong Chính phủ phản đối, vì vậy, tôi đã phải thuyết phục họ nhiều lần. Tôi nói: “Nếu Mỹ không bình thường hóa quan hệ với Việt Nam thì sẽ chịu thiệt thòi và đứng sau các nước châu Âu khác đang đầu tư vào Việt Nam”.
Bên cạnh đó, tôi cũng trực tiếp tổ chức các chuyến đưa đại diện các doanh nghiệp Mỹ sang thăm Việt Nam để họ tận mắt nhìn thấy một đất nước rất hiền hòa và đang trở mình đổi mới. Cũng có rất nhiều doanh nghiệp ở Mỹ thuộc các lĩnh vực giáo dục, y tế, công nghệ... có thiện cảm và nhìn thấy tiềm năng của Việt Nam nên đã có hướng đầu tư rất nghiêm túc, bền vững.
Cụ thể, họ đã rất tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, bảo vệ môi trường, đưa công nghệ và những tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào Việt Nam trên tinh thần cùng Việt Nam phát triển.
* Đến Việt Nam từ năm 1988, khi tình hình kinh tế, cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng tại sao ông lại quyết định sống và làm việc tại đất nước chúng tôi?
- Năm 1988, lần đầu tiên sang Việt Nam, tôi cũng hơi bỡ ngỡ vì mọi thứ đều khác biệt so với ở Mỹ và Hồng Kông, nơi thứ hai tôi sống trước khi qua Việt Nam. Lúc đó, thành phố có nhiều xe đạp, xe gắn máy không nhiều lắm và rất ít xe hơi.
Ngày đầu tiên dạo phố, tôi ngạc nhiên xen lẫn thích thú khi thấy những người bán hàng rong với quanh gánh trên vai, những bác xích lô trưa nắng chang chang vẫn vô tư ngả lưng trên xe đánh một giấc ngon lành, rồi chiều chiều có rất đông người ngồi ăn uống trên các lề đường, cụng ly “dzô, dzô” rôm rả. Hầu như mọi sinh hoạt từ ăn, uống đến ngủ, nghỉ đều diễn ra trên phố...
Những gì trông thấy khiến tôi cảm nhận đây là một đất nước nhiều tiềm năng, thanh bình và đầy sức sống, con người lại thân thiện, cần cù và năng động. Tuy nhiên, do mới bắt đầu đổi mới nên vẫn thiếu đầu tư vào kinh doanh và luật đầu tư nước ngoài cũng còn rất sơ sài.
| Dù đã cải tiến và đổi mới, nhưng một trong những hạn chế lớn nhất của Việt Nam hiện nay vẫn là thủ tục hành chính. Cần phải nới lỏng những quy định về kinh doanh, đầu tư. Hiện nay, mỗi dự án phải có 25 chữ ký phê duyệt, nên rút gọn xuống 5 chữ ký sẽ tốt hơn và phát triển nhanh hơn. |
Sau thời gian tìm hiểu thị trường, văn hóa của Việt Nam, tổ chức nhiều chuyến thăm Việt Nam cho các đại biểu của Phòng Thương mại Mỹ và Hồng Kông, đồng thời đưa một số nhà lãnh đạo Việt Nam ra nước ngoài để tìm hiểu xem thế giới kinh doanh như thế nào, năm 1999, tôi quyết định thành lập Indochina Company (tên gọi đầu tiên của Indochina Capital) chuyên tư vấn đầu tư và phát triển các dự án trong các lĩnh vực bất động sản, du lịch, vật liệu xây dựng, công nghệ thực phẩm và nước giải khát.
Chúng tôi đã tư vấn thành công cho nhiều công ty, như Citicorp Capital và Morgan Stanley, Gạch men Mỹ Đức... Mỹ Đức cũng là tên của vợ tôi, một phụ nữ đúng chất Việt Nam: thông minh, duyên dáng, giỏi “giữ chồng” và nhân hậu.
Chúng tôi quen nhau từ công việc, Mỹ Đức làm trợ lý cho tôi và trong các kế hoạch, dự án kinh doanh, cô ấy giúp tôi tìm hiểu thông tin, giải thích cho tôi nhiều thứ, kể cả “tập quán” làm ăn của người Việt, làm phiên dịch, dạy tôi ăn món Việt, nói tiếng Việt... Cô ấy chính là một trong những lý do khiến tôi thích Việt Nam và gắn bó với mảnh đất này - nơi chôn nhau cắt rốn của ba đứa con tôi.
* Vậy gia đình ông sống theo phong cách Mỹ hay Việt?
Rick Mayo - Smith (thứ ba từ trái sang) cùng với giải thưởng Bất động sản Châu Á - Thái Bình Dương dành cho dự án Six Senses Côn Đảo và người đồng sáng lập tập đoàn với ông - Peter Ryder (bìa trái) và ông Reda Amalou (bìa phải), kiến trúc sư của dự án
- Cả hai. Trong bữa cơm hằng ngày, chúng tôi vừa ăn món Mỹ, vừa ăn món Việt. Các con tôi học trường Pháp nên nói chuyện với nhau bằng tiếng Pháp, nói chuyện với cha bằng tiếng Anh, với mẹ bằng tiếng Việt. Nói chung, chúng tôi cố gắng dung hòa hai tập quán, phong cách sống.
Chẳng hạn, gia đình tôi vẫn giữ thói quen hôn nhau trước khi ra khỏi nhà, trở về và khi về phòng riêng, tôn trọng tự do cá nhân nhưng vẫn giữ nếp trò chuyện cởi mở, chia sẻ với nhau mọi chuyện, giữ thói quen thăm viếng ông bà, người thân vào ngày nghỉ cuối tuần. Những ngày Tết, các con tôi vẫn khoanh tay, xếp hàng để được cha mẹ lì xì và thích theo mẹ đi chùa lễ Phật.
* Hình như ông cũng “sùng” đạo Phật vì bức ảnh lớn trên tường, đối diện bàn làm việc của ông là ảnh của một vị sư?
- Lúc còn độc thân tôi đi nhà thờ nhưng từ khi lấy vợ, theo cô ấy đi chùa, tôi cũng bắt chước rì rầm khấn vái. Theo tôi, đạo nào cũng giúp con người hướng thiện, “tinh lọc” tâm hồn cho trong sạch, nhưng không hiểu sao mỗi khi vào chùa, nhìn thấy tượng Phật hoặc các vị sư, tăng, tôi bỗng thấy tâm hồn thư thái, thanh tịnh lạ lùng.
Thời gian đầu làm việc ở Việt Nam, tôi thường phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, vướng mắc, thậm chí rất căng thẳng, nhưng thật kỳ lạ, khi nhìn vào bức ảnh vị sư tổ, tôi liền cảm thấy như có một “phép mầu” giúp tôi tịnh tâm, lắng dịu những phút căng thẳng, mệt mỏi và bực dọc, những phút “mình không còn là mình”.
Khi đó, tôi thường nhắm mắt tự nhủ, muốn thành công phải kiên nhẫn, phải rèn luyện sức chịu đựng bền bỉ và phải cầu nguyện. Ngoài ra, để giữ sức khỏe, luyện tâm và luyện sức chịu đựng, tôi còn tập yoga, ngồi thiền và đi bơi.
* Thường xuyên làm công tác từ thiện xã hội như xây trường học, xây nhà tình nghĩa cho các bà mẹ Việt Nam anh hùng, tài trợ trang thiết bị y tế cho các địa phương nghèo, vùng sâu vùng xa, việc làm này của ông bà phải chăng xuất phát từ triết lý nhà Phật?
- Như đã nói, vợ tôi là người giàu tình cảm và nhân hậu nên cô ấy thường hay bận lòng khi gặp những mảnh đời bất hạnh. Bản thân tôi cũng sinh ra trong một gia đình thích làm công tác từ thiện, mẹ tôi là một nhà xã hội học, bố tôi làm ở Hội Khuyến học Thế giới, nên chúng tôi rất hợp ý nhau trong việc làm từ thiện.
Trong những chuyến du lịch, chúng tôi thường tìm đến những nơi còn khó khăn, những người thiếu thốn, bất hạnh để tìm cách giúp đỡ. Một lần đến vùng sâu ở tỉnh Dắk Lắk, thấy ở đây còn nhiều ngôi trường làm bằng tre nứa, bàn học ghép sơ sài bằng ván, kê trên cọc tre tạm bợ khiến học sinh ngồi học rất dễ bị vẹo cột sống, ngoài ra còn bị suy giảm thị lực vì thiếu ánh sáng. Mỹ Đức nói với tôi: “Điều kiện học thế này sẽ ảnh hưởng không ít đến sức khỏe, tương lai của những đứa trẻ nơi đây. Em muốn xây cho chúng một ngôi trường đạt tiêu chuẩn”.
Tôi ủng hộ cô ấy ngay và chúng tôi đã cho xây ngôi trường tiểu học mới, mua thêm học cụ, tài trợ thêm trang thiết bị khám chữa bệnh và thuốc men cho ngành y tế huyện, xây tặng huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam 10 căn nhà tình thương, tặng 40 chiếc xe đạp cho học sinh nghèo...
Thấy tôi và Mỹ Đức làm việc thiện, các con tôi cũng làm theo. Đứa con gái đầu của tôi hiện đang ở Trung Quốc để cùng các tổ chức thiện nguyện bảo vệ những con gấu trúc đang có nguy cơ tuyệt chủng.
* Hiện có rất nhiều doanh nhân hợp tác với nhau chỉ thuận thảo thời gian đầu, ít lâu sau đã tan rã. Trong khi đó, ông và Peter R. Ryder cùng sáng lập Indochina Capital và đã làm việc với nhau hơn 11 năm nhưng vẫn rất ăn ý và khăng khít. Ông có thể chia sẻ kinh nghiệm về quan hệ hợp tác bền vững này?
- Trong làm ăn, mỗi người một ý là điều khó tránh, song quan trọng là cách ứng xử và giải quyết thế nào để việc hợp tác luôn được tốt đẹp, vững bền.
Tôi và Ryder có lợi thế là bạn học nên thân và hiểu nhau, Ryder cũng lấy vợ Việt Nam nên chúng tôi dễ hòa hợp, đặc biệt là cùng mê kinh doanh và cùng nhìn về một hướng. Đó là luôn đặt ra thách thức cho bản thân để nỗ lực trở thành tập đoàn đứng đầu thị trường về những quần thể kiến trúc tuyệt tác, những dự án bất động sản chất lượng cao và đổi mới để xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị môi trường xây dựng ở Việt Nam.
Ngoài các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực bất động sản, chúng tôi còn gián tiếp đầu tư vào thị trường cổ phiếu và trái phiếu Việt Nam. Indochina Capital hiện đang quản lý ba quỹ đầu tư với mức vốn gần 1 tỷ USD.
Tuy nhiên, trong công việc đôi lúc cũng không tránh khỏi những bất đồng, những quan điểm và cách làm trái ngược nhau, nhưng hễ ai có ý tưởng hay hơn, thuyết phục hơn thì sẽ được ưu tiên thực hiện. Ngoài ra, chúng tôi còn phân chia trách nhiệm rõ ràng, tôi phụ trách mảng tài chính, chứng khoán, còn Ryder phụ trách mảng bất động sản.
* Với một loạt dự án du lịch cao cấp như khu nghỉ dưỡng The Nam Hai, sân golf 18 lỗ đầu tiên tại Việt Nam Montgomerie Links Vietnam, The Hyatt Regency Danang Resort and Spa..., xin ông cho biết vì sao Indochina Capital lại tập trung vào phân khúc thị trường ở miền Trung, đặc biệt là khu nghỉ dưỡng cao cấp ở Quảng Nam -Đà Nẵng?
- Sở dĩ chúng tôi tập trung mũi nhọn đầu tư vào thị trường miền Trung, cụ thể là Quảng Nam - Đà Nẵng vì nơi đây có tiềm năng lớn về du lịch và có một tương lai rất tươi sáng. Về cơ sở hạ tầng, Đà Nẵng được sự trợ giúp của Nhật Bản nên phát triển tốt, có hệ thống quy hoạch phù hợp.
Song, ngoài những tiềm năng có được, còn phải kể đến tầm nhìn của lãnh đạo ở đây, họ rất linh hoạt trong chính sách và luôn tạo mọi điều kiện để thu hút cũng như ủng hộ các nhà đầu tư. Chính vì vậy, Đà Nẵng có tốc độ phát triển và thay đổi nhanh nhất so với các thành phố khác của Việt Nam.
Để thực hiện thành công các dự án đầu tư về du lịch, trước khi thực hiện dự án, chúng tôi đã đưa các quan chức của tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng đến thăm Phuket (Thái Lan) để họ chiêm nghiệm, học hỏi cách làm du lịch và phát triển thị trường nghỉ dưỡng cao cấp. Ai cũng thán phục và muốn thực hiện mô hình này tại Quảng Nam - Đà Nẵng.
Vì vậy, khi bắt tay thực hiện dự án, chúng tôi được ủng hộ rất nhiệt tình và được tạo mọi điều kiện tốt nhất. Khu nghỉ dưỡng The Nam Hai tọa lạc trên Biển Đông, dự án bất động sản nghỉ dưỡng đầu tiên của Tập đoàn, được ghi nhận là điểm đến hàng đầu với tiêu chuẩn quốc tế và xuất hiện khá nhiều trên các báo, tạp chí trên thế giới, nhận được rất nhiều giải thưởng.
Thành công của The Nam Hai đã truyền cảm hứng và thúc đẩy chúng tôi tiếp tục thực hiện dự án The Hyatt Regency Danang Resort and Spa. Sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thành ba dự án The Hyatt Regency Danang Resort and Spa, The Estates at Montgomerie Links và The Six Senses Hideaway Resort tại Côn Đảo...
* Như ông nhận xét, nhân sự cao cấp của Việt Nam hiện rất giỏi và họ có nhiều lựa chọn hơn cho tương lai cũng như công việc. Thực tế đang diễn ra xu hướng nhân sự cao cấp từ các công ty nước ngoài trở về làm việc cho các doanh nghiệp trong nước. Theo ông, làm thế nào để giữ được nguồn nhân sự này ngoài chế độ lương thưởng hậu hĩnh?
nhân viên công ty Indochina Capital tổ chức cuộc thi nhằm gây quỹ và đóng góp những chiếc xe đạp cho các em nhỏ trường mồ côi tại Quảng Nam.
- Ở tập đoàn chúng tôi, hầu hết nhân viên, kể cả nhân sự cao cấp đều gắn bó với công ty bởi họ được đặt đúng vị trí, được đánh giá đúng năng lực, được làm việc trong một môi trường chuyên nghiệp, hòa trộn giữa cách làm việc của quốc tế và của Việt Nam; được rèn luyện, học hỏi nhiều cái mới và có cơ hội thăng tiến; được quyền chủ động, sáng tạo trong công việc.
Bên cạnh đó, một yếu tố cũng không kém quan trọng là chúng tôi luôn mang đến tiếng cười, niềm vui cho mọi nhân viên bằng những câu chuyện khôi hài, những câu nói đùa dí dỏm, vì vậy họ đã đặt cho Indochina Capital cái tên mới: “Công ty ham vui” và gọi tôi là “Ông tổng giám đốc vui vẻ”.
* Nhiều nhà đầu tư khi trở lại Việt Nam những năm gần đây đều rất ngạc nhiên về sự thay da đổi thịt nhanh chóng của Việt Nam ở nhiều lĩnh vực, dưới góc nhìn của một người đến Việt Nam từ rất sớm, ông thấy Việt Nam cần “làm gì ngay” để nhanh chóng theo kịp các nước trong tiến trình hội nhập?
- Dù đã cải tiến và đổi mới, nhưng một trong những hạn chế lớn nhất của Việt Nam hiện nay vẫn là thủ tục hành chính. Cần phải nới lỏng những quy định về kinh doanh, đầu tư. Hiện nay, mỗi dự án phải có 25 chữ ký phê duyệt, nên rút gọn xuống 5 chữ ký sẽ tốt hơn và phát triển nhanh hơn.
Điều quan trọng nữa là Việt Nam cần phải bảo vệ môi trường, nên lấy Trung Quốc và Thái Lan làm gương để kịp thời chấn chỉnh. Bởi sau quá trình phát triển nhanh, không chú trọng đến môi trường, các nước này đã phải bỏ ra hàng tỷ đồng để dọn dẹp, cải tạo môi trường.
Hiện chúng tôi cũng đang thực hiện các dự án xử lý nước, rác thải và đang tư vấn cho Chính phủ về các đề án này. Một điểm nữa là vấn đề tái định cư trong các dự án xây dựng cần phải thống nhất và thực hiện nhanh. Thực tế quá trình này kéo dài quá lâu nên nhiều dự án bị chậm trễ, gây lãng phí thời gian và tiền bạc.
* Với các nhà đầu tư nước ngoài, ông có kinh nghiệm gì muốn chia sẻ khi họ có kế hoạch làm ăn tại Việt Nam?
- Điều quan trọng đầu tiên là phải xem xét kỹ lĩnh vực muốn đầu tư, luật pháp, văn hóa cũng như thị hiếu của người dân, sau đó là tìm hiểu kỹ đối tác.
* Xin cảm ơn ông! Số lượt đọc:
220
-
Cập nhật lần cuối:
30/06/2010 10:47:23 AM |