Rượu vang tự thân là một sản phẩm khó tính vì nhiều lý do. Nhưng chính tính quy ước trong tiêu dùng, từ nút chai gỗ sồi, loại ly dùng, cách kết hợp với món ăn... làm vang trở nên phức tạp hơn. Khi thoát khỏi những nghi thức này, vang có thêm người tiêu dùng mới, trong đó có cả phái nữ...
Thật đơn giản
Một buổi tối đầu tháng 12, một nhóm bạn trẻ Việt kiều có cả nam lẫn nữ đến nhà hàng L'en-tête đế thử vang shiraz (hoặc syrah) của nhiều nhãn hiệu, từ Úc, Pháp đến Mỹ, Chilê, Argentina và Nam Phi. Ngồi trên những ghế salon xung quanh một chiếc bàn thấp, họ lần lượt thử vang, cho điểm đánh giá vào phiếu nhận xét, đồng thời không quên bàn luận sôi nổi về cuộc sống, công việc...
Trước đây, thật khó hình dung cảnh uống vang tự nhiên thoải mái như trên. Trò chuyện với họ, tôi được biết một số đã có thời gian thưởng thức rượu vang. Dụng ý của chủ nhà hàng muốn thăm dò sở thích của thực khách chỉ là dịp để nhóm bạn này gặp nhau ăn tối vui vẻ và cùng khám phá vang shiraz được chế biến ở nhiều vùng miền khác nhau. Với người Úc, shiraz là niềm tự hào, vì đây là giống nho phát triển tốt tại vùng đất này. Nó xuất hiện trong các sự kiện mang tính xã hội, chẳng hạn như dịp Tổng lãnh sự Úc tại TP. Hồ Chí Minh giới thiệu người đứng đầu mới nhậm chức tháng 10 vừa qua đã không quên đãi vang shiraz (chai Dowie Doole 2006 của McLaren Vale ở vùng Nam Úc).
 Chỉ xếp sau cabernet sauvignon và pinot noir, giống nho zinfandel cũng là một đặc trưng của vang Mỹ và đã có tại thị trường Việt Nam (nhãn hiệu "bố già" Francis Coppola). Mỹ và Úc là hai quốc gia rất mạnh về "customer oriented", từ việc đẩy mạnh du lịch thăm lò vang đến phát triển sản phẩm mới rất thời trang và trẻ trung. Tại Anh, lần đầu tiên vang California vượt qua vang Pháp trong 10 tháng tính từ đầu năm 2008, đạt doanh số 781 triệu bảng Anh so với 780 triệu của vang Pháp và chỉ xếp sau vang Úc. Tờ Daily Telegraph giải thích thành công của vang Mỹ chủ yếu nhờ phát triển vang rosé thu hút rất nhiều phụ nữ mà người Pháp không chú ý chinh phục. Tại Việt Nam, hiệu ứng này chưa tác động đến thị trường, nhưng ghi nhận tại một số cửa hàng chuyên doanh cho thấy vang rosé xuất hiện nhiều trên kệ quầy, bên cạnh những chai vang đỏ và trắng cùng nhãn hiệu. Ngay cả vang sủi bọt vốn có màu vàng quen thuộc nay cũng được chuyển thành gam màu hồng rất thích hợp trong những dịp lễ hội và tiệc mừng. Khi người Mỹ tìm cách giải mã bí ẩn khoa học của French Paradoxe (nghịch lý Pháp, thuật ngữ ám chỉ việc người Pháp uống vang ít mắc bệnh về tim mạch) để thúc đẩy việc tiêu dùng rượu vang ở xứ mình, người Việt xem rượu vang như một sản phẩm văn hóa ẩm thực được biết đến từ lâu và nay dễ tiếp cận hơn nhờ sự đột phá của các nhà sản xuất vang thuộc Tân Thế giới.
Nhiều người nhắc đến vang Úc bởi ưu thế về số lượng và cả chất lượng trên thị trường. Nhờ không bị trói buộc bởi những quy định và truyền thống, các nhà làm vang xứ sở kangaroo mạnh dạn cải tiến và thử nghiệm mới, từ nhân giống vô tính cây trồng, lập hệ thống tưới tiêu, dùng men tạo mùi hương, cho bào gỗ sồi vào bồn chứa inox... cho đến việc sử dụng thùng gỗ sồi của Pháp, Mỹ và Cuba, độc canh một giống nho hoặc pha chè từ nhiều giống. Một vài thử nghiệm không làm hài lòng người tiêu dùng truyền thống và gặp thất bại, nhưng phải nói đột phá lớn nhất của người Úc chính là loại nút vặn kim loại (phải nói đột phá lớn nhất của người úc chính là loại nút vặn kim loại (screwcap) .
Nút vặn kim loại ngày càng phổ biến
Từ thời xa xưa, các vò rượu, thùng và chai vang được đóng bằng nút gỗ sồi. Người ta cho rằng vang là một thực thể sống nên cần được hít thở. Sau một thời gian đóng chai, nút gỗ sồi sẽ cho phép một lượng rất nhỏ oxy đi qua để giúp rượu vang thở được và đặcbiệt là tạo thuận lợi cho quá trình “tăng tuổi thọ" của những chai vang để được lâu năm.
 Cái âm thanh chắc gọn của nút chai vừa khui ra cũng là một đặc trưng mang tính nghi thức, báo hiệu rượu vang đã chuẩn bị và chờ nâng ly thưởng thức. Nhiều người "nghiện" âm thanh vui tai này. Nhưng vỏ cây sồi dùng để sản xuất nút chai thỉnh thoảng bị nhiễm loại nấm mốc TCA nên làm rượu hỏng (thường gọi là có mùi bouchon). Trong khi đó, nút vặn kim loại trừ nhược điểm trên và giúp người uống không phải làm động tác thử xem vang có mùi bouchon hay không trước khi dùng. Chính người Úc và New Zealand là đồng tác giả khởi xướng cải tiến kỹ thuật sử dụng nút vặn. Từ Úc, “phong trào” lan rộng sang California nhờ sự hỗ trợ của tạp chí Wine Spectator.
Tháng 5/1999, Viện Nghiên cứu rượu vang của Úc (AWRI), một cơ sở nghiên cứu hàng đầu tương đương với Đại học Montpellier (Pháp) và Davis (California, Mỹ) đã đóng chai 30.000 lít vang trắng semillon bằng 14 loại nút khác nhau, từ nút gỗ sồi đủ loại chất lượng cho đến nút plastique, gỗ ép, nút vặn…Sau 63 lưu trữ và hàng loạt thử nghiệm theo khoảng cách thời gian đều đặn, nút vặn và nút gỗ sồi cùng chiến thắng, với chút ưu thế nghiêng về nút vặn nhờ giữ được sự tươi mát, màu sắc và tính chất mạnh mẽ ch rượu vang.
Năm 2001, nhà làm vang người Úc Jeffrey Grosset ở Clare Valley đã không chờ kết luận trên để đóng chai vang riesling bằng loại nút vặn kim loại. Grosset đã bỏ ra hàng trăm giờ để giải thích những lý do và đặc tính tốt của phương pháp mới và được các nhà làm vang ở Marlborough (New Zealand) áp dụng cho những chai vang trắng sauvignon blanc vào năm 2002. Thậm chí Grosset còn bỏ tiền túi đề nghị tặng 4.000 euro cho ai chứng minh rằng có mặt của oxy nhờ sử dụng nút gỗ sồi giúp quá trình phát triển của rượu vang trong chai tốt hơn. Cho đến nay, anh vẫn chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng nào về mặt khoa học. “Ai có thể giải thích cho tôi nghe có gì lãng mạn trong âm thanh của nút gỗ sồi lúc khui từ chai rượu bị nhiễm nấm TCA và coi như không còn uống được?”, Grosset tự hỏi và tin rằng người tiêu dùng của thời đại Internet sẽ không từ chối đặc tính hiện đại của chai vang nút vặn.
 Uống vang mà không nhắc đến chuyện ăn là một thiếu sót lớn. Các quốc gia sản xuất vang truyền thống như Pháp, Ý, Tây Ban Nha rất chú trọng đến việc tìm cách kết hợp rượu vang với món ăn của xứ mình và từ đó đặt ra chuẩn tiêu dùng. Thông thường ở nhà hàng, thực khách chọn đồ ăn rồi sau đó gọi vang uống. Nhưng trong không gian gia đình và bạn bè, bỏ qua mọi rắc rối của những mặc định đôi khi không còn phù hợp trong tình huống cụ thể, bạn hoàn toàn thoải mái thử nghiệm sự kết hợp, có thể chủ động từ rượu vang trước tiên. Người Chilê và Úc hẳn không quá bận tâm về đặc điểm ẩm thực nổi trội của mình là gì: họ làm rượu vang bán cho cả thế giới, với phẩm chất ngon để ai muốn kết hợp với món ăn nào tùy ý. Vì vậy, có thể đây là mảnh đất mở ra cho những ai muốn tự khám phá ẩm thực mới, chẳng hạn ăn chả giò có ngon hơn khi uống kèm vang đỏ Chilê, hay nên uống chai vang trắng semillon của Úc với món gỏi cuốn chấm nước mắm tương bột quá ngọt…
Rượu vang “đả thông” mạch máu
Chuyện nghe quá tốt để tin là có thật, nhưng bác sĩ người Úc Philip Norrie cho biết đã làm ra được một loại vang giúp thông sạch mạch máu khi uống, giảm được nguy cơ bệnh tim, theo tờ The Independent. Là chủ một vườn nho ở New South Wales, bác sĩ Norrie đang sản xuất rượu vang có chứa chất chống oxy hóa nhiều gấp 70 đến 100 lần chuẩn bình thường. Đây là chất resveratrol phát triển một cách tự nhiên trong nho làm vang, giúp các mạch máu không bị nghẽn các vữa cặn.
Giữa tháng 12 vừa qua, bác sĩ Norrie cho rằng trong lúc tác động tích cực của việc tiêu dùng rượu vang có chừng mực đã được biết đến từ lâu, việc tăng thêm hàm lượng chất chống oxy hóa có lợi cho cơ thể là một tin vui cho người thích uống vang. “Chúng tôi có khả năng làm tăng resveratrol trong rượu vang mà bạn sẽ không biết được điều đó. Vấn đề là mạch máu của bạn được làm thông khi bạn uống vang", ông nói. Do resveratrol là hương vị đặc thù của vang không bị ảnh hưởng. Những ai thích giống nho semillon và sauvignon blanc sẽ vui khi biết rằng vang trắng cũng có chất chống oxy hóa, dù hàm lượng ít hơn vang đỏ.
Tuy nhiên, bác sĩ Norrie cũng rất cẩn thận nghề nghiệp khi cảnh báo rằng những tác dụng tốt của rượu vang chỉ phát huy nếu uống có chừng mực cho phép. Ông dẫn lời Paracelsus, nhà vật lý người Thụy Si sống vào thế kỷ XVI và được coi là cha đẻ của ngành dược phẩm học hiện đại từng tuyên bố: "Rượu vang là chất nuôi dưỡng, điều trị hay thuốc độc là nằm ở chỗ liều lượng của nó".
Nhà tim mạch học kỳ cựu David Colquhoun ở Đại học Queensland đã khẳng định tác dụng tích cực của resveratrol. Ông cho rằng những nghiên cứu cho thấy uống vang có nhiều chất chống oxy hóa có khả năng làm giảm nguy cơ đau tim, đột quy và bệnh tim mạch. Resveratrol được cho rằng có tác dụng làm giảm đường huyết và ngăn ngừa ung thư, đồng thời cũng chống viêm. Nguồn:
Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần Số lượt đọc:
378
-
Cập nhật lần cuối:
21/01/2009 05:15:10 PM |