Câu chuyện chiếc ống xả và trách nhiệm xã hội của DN

Khi mà tắc đường trở thành cơm bữa vào giờ tan tầm, việc phải hít thở khí thải từ ống xả xe máy cũng bình thường như là việc đi lại vậy. Đang đi trên đường, chợt có cảm giác một luồng khí phả vào mặt với mùi hắc của khói và nhớt xăng, một, rồi hai lần... cũng quen.

Việc thiết kế ống xả với góc nghiêng so với mặt đất là khoảng 30 độ theo hướng chếch lên trên (theo ước tính của tác giả) đã tạo ra một hiệu ứng khủng khiếp cho những người sử dụng khác: với thiết kế ống xả như thế này, khí xả sẽ phụt thẳng vào mặt của người đi xe mô tô ở sau chiếc xe đó.

Lỗi ở ai? – Nhà sản xuất, cơ quan kiểm định công nghệ...? Một sự thực hiển nhiên là thiết kế ống xả xe mô tô hai bánh gắn máy của các nhà sản xuất là hợp kỹ thuật nhưng không có tính trách nhiệm môi trường: có lẽ để tránh tình trạng xe bị chết máy mỗi khi trời mưa, nhà sản xuất đã thiết kế ống xả hơi chếch lên, nhưng họ đã quên đi sự ảnh hưởng của nó đến những người xung quanh, trực tiếp là những người đi sau đó.

Vấn đề đặt ra ở đây là trách nhiệm xã hội của các nhà sản xuất xe hai bánh gắn máy. Ở các nước, mọi lỗi của nhà sản xuất liên quan đến thiết kế sản phẩm mà gây thiệt hại cho người tiêu dùng đều có thể bị kiện. Ví dụ như nhà sản xuất đồ chơi trẻ em có sản phẩm làm đứt tay trẻ thì người sử dụng có thể kiện dân sự nhà sản xuất này ra Tòa đòi bồi thường thiệt hại.

Theo quy định của pháp luật, người tiêu dùng có quyền được cung cấp các thông tin trung thực về chất lượng, giá cả, phương pháp sử dụng hàng hoá, dịch vụ; được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khoẻ và môi trường khi sử dụng hàng hoá, dịch vụ. Người tiêu dùng có quyền đòi bồi hoàn, bồi thường thiệt hại khi hàng hoá, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, chất lượng, số lượng, giá cả đã công bố. Người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thực hiện đúng trách nhiệm trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng hàng hoá, dịch vụ thuộc nhu cầu thiết yếu về ăn, mặc, ở, đi lại, học tập, bảo vệ sức khoẻ, bảo vệ môi trường.

"Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp" là gì?

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility) được hiểu là "sự cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua những việc làm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động, cho cộng đồng và toàn xã hội, theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội".

Những doanh nghiệp mong muốn phát triển bền vững luôn phải tuân thủ những chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng về giới, an toàn lao động, quyền lợi lao động, trả lương công bằng, đào tạo và phát triển nhân viên, phát triển cộng đồng v.v.

Trách nhiệm xã hội được biết đến với một số chứng chỉ phổ biến như SA 8000 (tiêu chuẩn lao động trong các nhà máy sản xuất), WRAP (trách nhiệm toàn cầu trong ngành sản xuất may mặc), FSC (bảo vệ rừng bền vững), và ISO 14001 (hệ thống quản lý môi trường trong doanh nghiệp).